Frank Blaakmeer

Lieve lezers

2011-06-02T21:40:00.002+02:00

Ik ben verbijsterd over jullie trouwhartigheid. De afgelopen maand, waarin ik nul woorden heb geschreven op deze dorre plek, waren er vijfentwintighonderd bezoekers. Allemaal teleurgesteld. Het spijt me.

Lieve lezers, houd er toch mee op. Ik heb geen enkele aandrang meer om te bloggen. Sterker nog, ik ben bevrijd van de zelfopgelegde plicht om daags of tweedaags iets te melden. En bovendien, zoals mijn neef Niels onlangs zei, mijn weblog begon te vervallen in herhaling. Zo is het. Het is voorbij.

Bedankt.

Katholiek

2011-04-21T23:07:00.002+02:00

We zien het begin van The Passion, een live-tv-programma uit Gouda. Ze gaan Pasen doen, of alleen Goede Vrijdag, dat is me in de vooraankondiging niet duidelijk geworden. De titel doet het laatste vermoeden. Het spektakel is een samenwerking van de Evangelische Omroep en de RKK.

Er lopen mensen over straat. Ze kijken ernstig. In beeld is tevens een fraaie dame die ons vertelt dat er voor dit programma niet alleen christenen zijn samengekomen, maar ook katholieken en ...

De EO en de RKK. Samen. Niet alleen christenen, maar ook katholieken.

Zucht.

Zap.

ps: zie ook deze

No photo!

2011-04-14T23:34:00.003+02:00

We betreden de kapel en worden onmiddellijk uitgescholden. Doorlopen stelletje lamzakken, doorlopen. Dan wordt het stil en begint de herrie.

Er staan drie suppoosten te zwijgen. Ze overzien een deinende, fotograferende, gesticulerende, luid kwetterende menigte. Ik kijk verbijsterd naar wat er gebeurt. De vorige keer dat ik hier was werd de lens zo ongeveer van je camera gerukt, werden geheugenkaarten ruw gewist, werden telelenzen met satanisch genoegen door strottehoofden ... ik overdrijf.

Wat is er gebeurd? Zijn ze de Japanners zat? De Sixtijnse Kapel is gerestaureerd met geld uit Tokyo en als tegenprestaties kregen ze daarginder alle revenuen van het beeldrecht. Is het contract verlopen?

Na een minuut of vijf beginnen de suppoosten op luide toon te kafferen: No photo! Silence! Het duurt dertien seconden en dan herneemt de meute zijn normale gedrag. Het kan de mannen in het zwart geen zier schelen. Ze voldoen elke vijf minuten aan hun contractuele plicht. En verder zoekt u het toch gewoon lekker uit.

Klik klik klik, zeggen de sluiters. Ik film het plafond. Het is onhandig ver boven mijn hoofd. Het zal wel onscherp zijn. De voor-vorige keer dat ik hier was filmde ik heel stiekem. De opname bleek zo slecht dat ik voor de Romefilm mijn toevlucht moest zoeken tot de poster van de handreiking die in lokaal vijftien hing. Daar heeft nooit een haan naar gekraaid.

No photo's!! Ach, het is toch allemaal onscherp en gebrekkig.

Risicoloos

2011-04-12T23:35:00.002+02:00

Nogmaals de schietpartij in Alphen. Een verwarde jongeman met toegang tot stevig wapentuig schiet zes vreemden dood alvorens de hand aan zichzelf te slaan. Vanavond, in Pauw en Witteman, wordt de vertegenwoordiger van de schietverenigingen onder vuur genomen. De wet moet aangepast, vinden de gesprekspartners. Geen wapens thuis, alleen op de vereniging. De meneer sputtert dat je natuurlijk je wapen kunt halen bij de vereniging om dan alsnog naar het winkelcentrum te rijden. Het helpt niet. Een dame van goede wil suggereert dat de duizenden sportschutters in ons land maar moeten wijken voor het belang van het gemeen. Zes onschuldige doden klagen aan, nietwaar?

Ja, goed idee. Op naar de totaal risicoloze wereld. Demp uit voorzorg alle putten. En laten we, in dezelfde lijn doordenkend, vooral met onmiddellijke ingang alle autoverkeer verbieden. Dat scheelt een slordige zevenhonderd doden per jaar. Daar kan geen schietvereniging tegenop.

Ik ga morgen op de fiets. Helmpje op?

Paranoia

2011-04-09T18:46:00.002+02:00

Naar aanleiding van de dodelijke schietpartij in Alphen aan de Rijn gebruikt de deskundige mevrouw die door Twee Vandaag is uitgenodigd om haar licht over de gruwelijke gebeurtenis te laten schijnen de woorden gederailleerd, suïcidaal en paranoia. We zijn in deskundige handen. Wel jammer dat het laatste woord volgens de dame een bijvoeglijk naamwoord is: het valt niet uit te sluiten dat de jongeman die om zich heen schoot paranoia blijkt te zijn.

Paranoïde. Als zelfs de deskundigen het fout gaan doen moeten we de hoop opgeven. Ik kom uit een familie van taalpuristen en kommaneukers. Ik zeg nog steeds Peruviaans, kan je nagaan. Ziel voor mij, vooral omdat ik ook nog griep ben.

Annunciaties

2011-04-07T21:37:00.005+02:00

Natuurlijk, zo'n romereis bestaat uit zes uur slaap en achttien uur werk per dag. Vreselijk afzien is ons deel. Ondertussen zijn we in Rome, schijnt de zon en schittert om elke straathoek kolossale cultuur. In mijn geval gaat het vooral om de annunciaties.

Het thema is even simpel als ontroerend. Het meisje ontmoet een engel. De engel is zelfverzekerd en sterk, of eerbiedig en jong. De engel is langgelokt. Een man en een jongen. De maagd is verlegen of zelfbewust. Een verrast meisje of een hemelse vrouw.

In de monumentale deur van de Santa Maria degli Angeli is een vijf jaar oude annunciatie te zien. Het is een beeldhouwwerk, of een relief. Een engel en een meisje. Het meisje buigt, de engel is hoog verheven. Diagonale lijnen in de structuur van de deur verbinden de jongen en de vrouw.

Zwanger zonder sex. Maar ondertussen. Waarom gaat het in de literatuur nooit over de erotische spanning tussen de engel en de vrouw?

Rome

2011-04-02T18:40:00.002+02:00

Gisteren staakten de bussen. We liepen van Termini naar de Sint Jan, verder naar het Capitool, de Palatijn op, en tenslotte weer helemaal terug. In de avond reed er een bus naar Navona, maar natuurlijk niet terug. Tegen half twaalf in de avond hadden we een dag lang geen minuut vermorst en zeker twintig kilometer gelopen. Nou, dat zal ik even nameten op Google Earth.

Het is hier geweldig. Blije kindjes, een behoorlijk hotel en schitterend weer. Langs de Tiber staan de bomen in een soort voorzichtig groen. In de bussen stampen we ons naar binnen. De Romeinen zijn het gewend en ondergaan alles gelaten.

Morgen naar de paus, voor een beetje zegen. Je weet maar nooit.

Gepakt

2011-03-30T20:15:00.003+02:00

Honderdvijfenzestig gepakte koffers, verdeeld over honderdvijfenzestig woonkamers, slaapkamers, vestibules, verdeeld over drie autobussen, drie luchthavens, drie vliegtuigen, drie stadia van de nacht, en uiteindelijk onverdeeld in die ene open stad. We gaan naar Rome. In drie hotels, dat dan weer wel. Honderdvijfenzestig individuen en één school. Sorghvliet.

Navelstaren

2011-03-29T23:36:00.003+02:00

Nee, wanneer je gaat navelstaren is de lol er definitief af. Ik moet het niet over mijn blog hebben, al gaat het me wel en ook heel erg niet aan het hart. Wat? Dat ik geen enkele behoefte meer lijk te hebben om jullie met woorden op dit digitale ding te vermaken.

Afgelopen week waren we met de zesde klassers in Heemskerk, in een als kasteel vermomde jeugdherberg, op een symposium over de nieuwe sociale media. Ik mocht er spreken over filmtheorie en werd in het programma aangekondigd als iemand die tussen twee krentenbollen door zijn blogjes uit de mouw laat rollen. Om met Peter Sellers te spreken: "not any meuuuuur."

Nee, niet navelstaren. We gaan naar Rome, overmorgen, bijna morgen. In Rome zal ik vanuit het hotel met de eenzame kakkerlak en de spoken in kamer zoveel mijn laatste blogjes afvuren.

En dan zwijgen we er verder over.

Sic transit ... nee, niet navelstaren!

Dit, dit

2011-03-23T22:52:00.000+01:00

dit, dit

De kat jankte zacht buiten, pootjes in de kou en pootjes
tegen het raam. De gordijnen die je openschoof, ze
waren koel in je handen, toen ze weer dichtgevallen waren
bewogen ze nog even na. In de waas van warmte dacht ik even:

nu zijn we zo dichtbij dat je alles weet. Wat is dat, is dat nu
eeuwigheid en liefde en eenzaamheid, wat een vraag. Is dat
winter, een mooi woord, een woord om tegenaan
te kruipen als het sneeuwt. En is dat je hand. Nu, hier?

Nee, nee, dat is het niet. We hebben de kat binnengelaten,
de lichten uitgedaan. We hebben gesmoord gelachen in ons
kussen en het bleef geheim, geen woord is dichterbij dan dat.

Suzanne van Geuns

Vijftienhonderd vol

2011-03-22T23:19:00.000+01:00

Suzanne vroeg me of ze mijn immense lezersschare mag lenen. Natuurlijk mag dat. De komende dagen daarom enkele zeer recente gedichten van haar hand. Voor de schare. Ik neem aan dat die aan het slinken is. Dit webblog is stervende.

kan dat

Een lege, onontgonnen wereld en dwalen, misstappen en op rotsblokken
roepen dat het geweldig gaat, geweldig. Alleen in bed met het plafond, dan
schouderophalend dansen: ik wil je missen voor ik je ontmoet.

Waarom niet later, we vloeken haast, waarom niet nog even gewacht
tot we wat ouder zijn, wat minder wankel allemaal.
Als ik loop door mijn woestijn ben jij er niet, bijna niet, jij bent het stipje waar ik
heenloop en vandaan zwoeg.

Suzanne van Geuns

Globe

2011-03-10T20:12:00.006+01:00

Het is zover. Al jaren werp ik steelse blikken op de prachtige schoolglobe in lokaal 21. Ik wil ik wil ik wil. Maar ja, het plotselinge verlies van de schoolglobe zou iets teveel opvallen, en aangezien ik al vaak tegen collega Dick de V. heb gezegd dat bij vermissing van het ding misschien eerst maar eens bij mij thuis gezocht moet worden, is verduistering geen optie.

Daarom betrad ik vanavond met zekere tred de onvolprezen reiswinkel Stanley & Livingstone in hartje Den Haag. Als man met een missie. Ik ga een globe kopen. Harry, de vriendelijke en licht ironische verkoper, heeft een sales pitch die hem geld kost: hij noemt de goedkoopste van de twee mooiste opties een Kennedy-globe. Ik ben meteen verkocht. Omdat ik geld uitspaar koop ik er een prachtige dure Atlas of remote islands bij.

Als beloning mag ik mee naar de overkant, waar op de tweede verdieping een eldorado vol globes blijkt te bestaan. Terwijl Harry de juiste doos bij mijn aankoop zoekt, draai ik verlekkerd aan de grootste globe uit de magnifieke collectie. Het ding kost meer dan duizend euri en ik ben blij dat er in huis nergens plaats voor is. Men zou maar in de verleiding komen.

Meer dan tevreden met mijn kleinere maar nog steeds omvangrijke aankoop keer ik terug naar huis. Al een jaar of vijfentwintig, dertig verlang ik naar een globe. Het is zover.

DWDD

2011-03-09T22:11:00.003+01:00

Een kwartier voor de uitzending begint Matthijs van Nieuwkerk het publiek uitbundig te bedanken. Wat geweldig dat we er zijn. De presentator is off camera net zo enthousiast als wanneer het rode lampje brandt. Hoe doe je dat, vraagt een mevrouw uit het publiek. Dat moet, zegt van Nieuwkerk, u wilt toch geen chagrijnige presentator?

In de studio zie je wat op tv zorgvuldig buiten beeld wordt gehouden: vijf camera's bewegen koortachtig door de kleine ruimte zonder elkaar in beeld te nemen. Assistentes rennen op strategische momenten met steeds weer nieuwe glaasjes water. De vloerregisseur geeft nauwkeurig met aftellende vingers aan wanneer een video-item stopt, zodat van Nieuwkerk er naadloos op kan aansluiten. Het geheel is een geoliede machine, zo professioneel dat het nauwelijks meer opvalt dat het aan het draaien is.

Na afloop vraag ik Nico Dijkshoorn om een handgeschreven Klaas. Hij raapt een papiertje met autocue-tekst op van de studiovloer, zegt dat het schrijven altijd een plezier is, en pent in slordig handschrift een nieuwe Klaas op de lege achterkant:

Klaas kon kleine knaagdieren nadoen. Wij kijken. Was eng. Duurde 2 seconden en dan kroop er een beverrat door je huis. Je zag geen verschil. Uniek in die tijd.

Video

2011-03-08T23:16:00.004+01:00

Na de volstrekt absurde tweede gele en dus rode kaart voor Van Persie tijdens Barcelona - Arsenal volgt in de wedstrijd Shaktar Donetsk tegen AS Roma de nog veel gekkere gele kaart tegen een speler van Shaktar die zojuist de beuk van zijn leven heeft ontvangen. In het strafschopgebied. Een elleboog vol in het gezicht. Wanneer hij zich beklaagt, in ongetwijfeld felle bewoordingen, trekken vlagen van onzekerheid over het gezicht van de onpartijdige man in het geel. Wat te doen. Ingaan op het felle en zichtbaar eerlijke appel? Nee, dat niet, want dat heb ik niet gezien. Wat ik nu zie is een opgewonden speler die ageert tegen mij, de man met de fluit. De man met de kaarten. Aha, kaarten. Ik trek een kaart. Geel. Vanwege protest en praatjes.

Het is hemeltergend belachelijk. Een simpele blik van de vierde man langs de kant op de monitor volstaat. Seconden na het voorval kan de vierde man uitsluitsel geven: Ja hoor scheids, duidelijke zaak. Kwestie van beuk. Rood en strafschop.

Miljoenen gaan er om in dat voetbal en het wordt beslist door domme en makkelijk repareerbare fouten. Er zijn mensen die dat goed vinden, omdat het spelletje een spelletje is. Maar dat is het niet.

Hemeltergend.

Belachelijk.

Jozef

2011-03-07T18:29:00.004+01:00

In de grote Neo-Romaanse basiliek van het Belgische Spa staat een verrassing te wachten: een Jozef altaar. Jozef is in de christelijke iconografie geen populaire figuur. In de lange Middeleeuwen werd hij bij de geboorte van Jezus als bijfiguur afgebeeld, met een voor het jodendom kenmerkende muts op de kop. Jozef is een Jood!

Maria niet. Maria is katholiek. Jezus ook niet, Jezus is weliswaar rabbi, maar staat toch duidelijk boven de partijen. Ik verdenk hem er wel eens van dat hij eigenlijk gereformeerd is, maar daar zijn ze het in Spa dan weer niet mee eens.

Moeder Gods, God zelf, stiefvader.

Het Jozefaltaar in Spa toont drie fragmenten uit het leven van de timmerman: links (niet afgebeeld) het huwelijk van Maria en Jozef, rechts het sterfbed van Jozef met een treurende stiefzoon en in het midden de meest ontroerende.

Jozef leert zijn ventje lezen.

Wat? Kon Jozef lezen? Een timmerman uit het jaar nul?

Bleekneusjes

2011-03-06T18:02:00.000+01:00

Zo zag het er in de late jaren vijftig uit, ons verblijf voor bleekneusjes. Sinds een jaar of wat is het verbouwd tot wat wel een van van de grootste gites van de Ardennen moet zijn. Tien volwassenen en negen kinderen van een half tot zeven jaar oud dartelen dagen lang door het huis zonder noemenswaardig gebots.

Het wonderlijkste is misschien wel dat we al snel een routine hebben. Ontbijt is ruwweg tussen half negen en half tien, lunch is min of meer vrij. Michiel kookt twee keer en wint dus de kookcompetitie, vooral zijn pannekoeken zijn geliefd. Maar ook de Zwitserse afdeling laat van zich horen. Hun deegwaren worden door Klaas gretig verslonden. Ach, je hoeft het alleen maar pasta te noemen, dan eet hij echt alles. De worsten die overblijven verdwijnen in uw rondbuikende scribent. Heerlijk!

Wanneer we vrijdagochtend richting Brussel vertrekken laten we een huis achter. Een echt huis. Ons huis. Bedankt Machteld!!

Ha ha

2011-03-06T17:52:00.001+01:00

En alweer zondag. Een week niet geblogd is een week volop geleefd. Ach mensen, wat is er veel te vertellen!

Kan mijn kleine broertje ook

2011-02-27T00:31:00.005+01:00

Het residentieorkest speelde vanavond voor de pauze prachtige Mahler. Na de pauze kwam er iets nieuws: symphonic cinema. Dat hadden ze beter niet kunnen doen.

Op een groot scherm boven het orkest wordt een film vertoond. De gedachte is dat de film de muziek verrijkt. Maar film is een vampier, ze wil niet dienstbaar zijn, ze eist alle aandacht. De film zuigt de muziek leeg. Dat de film te onbenullig is voor woorden doet er volstrekt niet toe. Dat is dan jammer voor de muziek. Sorry Rachmaninov.

Deze film zonder kop of staart is een kruising tussen de Blair Witch en Tarkovsky, zij het onscherp. Het gaat echt helemaal nergens over. Na afloop staat de videofilmer in een net pak het onstuimige applaus te incasseren. Zelden had publiek het zo bij het verkeerde eind. Bij de garderobe hoor ik een dame praten over haar ontroering en het kippenvel: "Wat een mooie film."

Wat een bagger. Of zoals Michiel terecht opmerkte: moet het een arty farty poëtisch filmpje zijn? Dat knippen en plakken wij in een weekendje toch zo bij elkaar.

Zonder dat gedoe hadden we misschien wel hele goede muziek kunnen beluisteren. Maar ja, we werden afgeleid.

Door niks.

München aan zee

2011-02-26T09:02:00.003+01:00

We zijn in een hotel. Terwijl Igor klaagt over de kosten voor het parkeren van de auto, kijk ik door een guldengroot gat in de vloer naar beneden. Er rijdt verkeer, auto's en stadsbussen. We moeten een bus nemen, dat is het. Igor gaat maar door over het parkeren. Ja, het is wel mijn auto en in Rome kan je nu eenmaal nergens gratis parkeren.

Nee, het is Rome niet, we zijn in München, al ligt het wel ergens aan een mediterraan water. We bestijgen de trappen van de bovengrondse metro. De treden zijn afwisselend gekleurd: rood, geel en zwart. Over rood mag ik niet lopen, over geel alleen als het echt niet anders kan. Ik blijk tot vreemde bokkesprongen in staat. Rob glimlacht, mild en begrijpend.

Buiten de stad staan we opeens stil. Ik wijs naar links, naar de Chicago-achtige skyline van München. Kijk daar, stad aan het water. Maar waarom staan we hier stil?

Omdat ik het wil. Ik wil kijken.

Alice doesn't live here anymore

2011-02-25T23:04:00.003+01:00

We leven in een tijd van samenknijpende billen. Een tijd van voor naar achter, van volgorde, van netjes van één naar twee naar drie. Neem de bejubelde films van vandaag: Inception, The Social Network. Pijnlijk netjes zijn ze. De film is geconstipeerd. Wij zijn geconstipeerd.

Bij Scorsese heerste in 1974 nog de wanorde van het vage idee. Het levert levende scènes op, soms matig, vaak briljant in eenvoud en simpele geloofwaardigheid. Er is een lange episode in een diner waar Tati nog een puntje aan zou kunnen zuigen. Het verschil is dat wat bij Tati toen al zorgvuldig was gecomponeerd, bij Scorsese schijnbaar terloops passeert.

Was vroeger alles beter?

Nou .....

How dare you

2011-02-24T12:51:00.001+01:00

Gisteravond opnieuw de documentaire gezien over Lee Atwater, destijds campagneleider van papa Bush. Vuil spel in de Amerikaanse politiek is zo goor dat het weer grappig wordt, of iets dergelijks. Maar daar gaat het me nu niet om. Waar het om gaat is de eerste vraag in het debat tussen Dukakis, presidentskandidaat voor de democraten, en George Herbert Walker Bush, op dat moment de vice-president. We schrijven 1988. Dukakis ligt onder vuur vanwege een vroeg vrijgelaten gevangene die meteen weer aan het moorden slaat. Dukakis is tegen de doodstraf.

De eerste vraag in het debat, gesteld door Bernie Shaw, luidde als volgt: "Gouveneur Dukakis, wanneer Kitty Dukakis, uw vrouw, zou worden verkracht en vermoord, zou u er dan voor zijn dat de dader de doodstraf zou krijgen?"

"Nou Bernie," zei Dukakis, "je weet dat ik tegen de doodstaf ben .... bla bla bla bla."

Jaren lang heb ik gedacht dat Dukakis had moeten zeggen dat hij de goddamn son of a bitch hoogstpersoonlijk de strot zou afbijten. Natuurlijk moet de man dood. Dood na gruwelijk lijden, door mij hoogstpersoonlijk aangericht. Maar Bernie, we weten ook dat er op het emotionele principe van wraakzucht geen rechtvaardige samenleving ... bla bla bla bla.

Gisteren zag ik het opnieuw. En voor het eerste bedacht ik het volgende: dit had Dukakis moeten zeggen:

"Meneer Shaw, hoe durft u de woorden verkrachting en moord in één zin te gebruiken met de naam van mijn vrouw. Shame on you!"

Christchurch

2011-02-23T23:16:00.001+01:00

Bij ons aan de muur hangt een houtsnede genaamd "Tjalling en de dieren", gemaakt door Saskia van Voorn. Saskia is Tjallings moeder. Saskia en Siene (Tjallings vader) wonen al bijna vijfentwintig jaar in Nieuw Zeeland. Tjalling woont in Christchurch. Waar de aarde beeft.

Vorig jaar, na de eerste aardbeving in Christchurch, mailde ik Siene met de vraag hoe het met Tjalling was. Goed was het, al scheelde dat maar een haartje. Zoonlief sliep de nacht van het schudden bij zijn vriendin. Thuis was zijn lege bed getroffen door een stuk omvallende muur.

Bijna dood.

En nu? Ik durf nog niet te mailen. Er wonen meer dan driehonderdduizend mensen in Christchurch. Het dodental zal niet boven een promille uitkomen. Is dat een geruststelling?

Zeg Tjalling, je hangt hier wel aan de muur ja.

Grootste

2011-02-20T23:20:00.003+01:00

De meeste lijstjes waarop Amerikaanse presidenten worden gerangschikt worden gemaakt door historici en journalisten. Wanneer je er een nationaal gezelschapsspel van maakt is de herinnering 'skindeep' en dan krijg je dit.

Begrijp me goed, Ronald Reagan was een veel betere president dan wij Europeese linksmensen willen toegeven. Hij herstelde in zijn piere-eentje de enorme deuk in het imago van het presidentschap die Richard Nixon er hoogstpersoonlijk in had geschopt. Reagan hoort misschien in de top tien, maar zeker niet op één.

De scores van de contemporaine presidenten zijn belachelijk hoog. Clinton was succesvol, maar niet groots. Bush was koppig, niet dom, maar wel een brekebeen. Over Obama gaan we een tijdje zwijgen en dan zien we wel. Kennedy is schromelijk overschat.

Nee, de top drie behoort aan Lincoln, Washington en FDR. Met als tweede garnituur zeker Jefferson, Theodore Roosevelt en Harry Truman.

Wie was onze beste president eigenlijk?

Expressie

2011-02-17T22:07:00.004+01:00

Eergisteren liep ik de school binnen, beklom de halve trap naar de gaanderij bovenlangs de aula, wierp een blik naar links en bleef staan. Daar beneden, op de houten vloer van de aula, waar gisteren nog de tribune van het toneel stond, lag een keur aan papiertjes, koffiebekertjes en klein ongeregeld schijnbaar lukraak over de planken verspreid. Schijnbaar, want nergens was sprake van enige ophoping. Rotzooi gelijkmatig verdeeld, alsof de entropie voor één keer, in onze aula, daadwerkelijk maximaal was geworden.

Het is kunst meneer, zei Nathan. Jeroen knikte instemmend. Het is kunst. Ja, zei ik, het is kunst. Iets expressionistisch, een beetje Pollock, een beetje Kiefer. We moeten het laten zien, zei ik tegen de mannen, de wereld moet het weten.

We haalden collega W. Die liep bereidwillig mee, wierp een blik op de zooi en zette haar meest smalende stem op om te verklaren dat het allemaal weer van een grote schoonheid was.

Kijk, dat je zulke collega's hebt, dat is toch jammer. Zwijnen en paarlen, of iets dergelijks.

Onafhankelijk

2011-02-16T23:20:00.008+01:00

Onze Geert deed vanavond niet mee aan het debat, want hij was beledigd. Beledigd door een spotprent. Een inderdaad nogal domme en onsmakelijke spotprent. Er zijn ook voor de PVV beledigende filmpjes in omloop. Eveneens onsmakelijk. We zijn een bot volkje. Het orakel van warrig rechts genaamd Boekestijn vergeleek de smakeloze filmpjes vanavond meteen maar met Goebbels-achtige activiteiten. Hupsakee, de snelste Godwin uit de tv-historie. Way to go Arend Jan!

Nadat hij zo makkelijk en hypocriet aan het debat was ontsnapt, toeterde Geert bij Wakker Nederland over de vaderlandse strafmaat. Het nieuwste voorstel uit de moppentrommel van Geert vraagt om een vijfjaarlijkse evaluatie van rechterlijke benoemingen. Wanneer de rechter niet streng genoeg straft mag hij bij de Sociale Dienst gaan werken. Mooi verpakt Geert: een absurditeit met een subtiele belediging als toegift.

Bij Pauw en Witteman zit Ed Nijpels. Wanneer de oud-VVD-coryfee wordt geconfronteerd met de opmerkingen van Geert ontsteekt hij in grote woede: "Hier schaam ik mij diep voor" briest Nijpels, "dit is een volstrekt verwerpelijke opvatting. Het is ongelofelijk dat deze man dit in het openbaar durft te zeggen." En vervolgens moppert Nijpels dat Geert de meest rabiate idiote standpunten mag uitventen zonder dat hij wordt tegengesproken.

Bedankt Ed. Blijkbaar hebben we rechtse politici nodig om Geert in de hoek te zetten.

Al een week niet

2011-02-09T23:45:00.005+01:00

Het is een dag van reflectie. In Leiden komen docenten in de filosofie samen in een spuuglelijke kelderzaal met erbarmelijk geluid. In deze droevige ambiance wordt de nieuwe examenbundel gepresenteerd. Het gaat over de vrije wil. Die bestaat niet. Of wel.

De dag vult zich met lezingen. De docenten horen het aan en denken allemaal hetzelfde: als ik zo aarzelend les zou geven werd ik onder luid gejuich naar buiten gedragen. Tja. Inhoudelijk is het wel allemaal dik in orde.

De les van de dag is wat mij betreft de volgende: verantwoordelijkheid is een alternatief voor straf, geen legitimatie voor straf. Het voorbeeld komt uit Zweden. Daar rijdt niemand te hard. Doe je het toch, dan word je vriendelijk uitgelegd waarom je dat niet moet doen. Geen straf.

Prisonbreak

2011-02-02T22:11:00.002+01:00

Het was me in de onvolprezen videotheek onomwonden verteld: van de serie 'Prisonbreak' moet je het eerste seizoen bekijken en dan moet je stoppen. Maar dat kan je niet."

Helemaal raak. Voor wie nog vers is, volg het advies: bekijk seizoen één en stop. Het loopt goed af. Laat dat voldoende zijn.

Het lukte ons niet, zoals in de videotheek voorspeld. We zijn van het verslaafde type. En dus keken we uren lang hoe het de helden vergaat.

Ach, het heeft wel iets lekkers, dat je ook wanneer het niveau bedenkelijk wordt blijft kijken. Wat gaan ze nu doen? Het doet er volstrekt niet toe, het plot rammelt aan alle kanten, het is louter onzin.

MAAR IK WIL HET WEL WETEN!!!!!

Als het een boek was geweest had ik het al lang weggelegd. Maar het is film.

Het lijkt net echt.

Vandaag

2011-01-30T11:14:00.002+01:00

Keizer Julianus
Franciscus Gomarus
Franklin Delano Roosevelt
Barbara Tuchman
Olaf Palme
Gene Hackman
Vanessa Redgrave
Marcel van Dam
Dick Cheney
Phil Collins
mijn grootmoeder
en ik.

Bedankt Gert!

2011-01-29T18:16:00.008+01:00

Na het ontbijt ontruim ik mijn kamer. Bij de balie check ik uit en breng daarna de bagage naar de auto. Vandaag zijn er nog twee lezingen waarvoor ik heb ingetekend. Daarna volgt de slotlezing. Wiskundedagen in Noordwijkerhout.

Het is koud. Ik open de achterklep van de Mondeo en schuif mijn kleine koffertje naar binnen. Zal ik mijn jas in de auto achterlaten? Dan ben ik het ding maar kwijt. De koude maar korte wandeling naar de draaideur van het gigantische conferentieoord zal me geen das omdoen.

Ik leg mijn jas bij het koffertje. Was de bagageruimte maar smeriger geweest.

Ik sluit de klep. Het besef is er vrijwel onmiddellijk: ik sta buiten en mijn jas ligt binnen. De auto is op slot, van alle kanten. In mijn broekzakken zit alleen een telefoon, en verder helemaal niets. De achterklep is de enige deur van de auto die vanzelf in het slot valt. Wanneer ik mijn jas met sleutel op de achterbank had gelegd was het onmogelijk geweest om de auto op slot te doen. Nu zit hij potdicht.

Het parkeerterrein staat vol met auto's, maar het duurt verbluffend lang voordat ik de oplossing helder voor ogen heb. Eerst denk ik dat de reservesleutel vanuit Den Haag moet worden ingevlogen. Dat is de egocentrische oplossing. Dan bedenk ik dat ik zelf naar Den Haag moet om het ding op te halen. Ik denk aan bussen, treinen en trams. Dat is de altruistische oplossing. Dan pas legt Willemijn aan de telefoon het vanzelfsprekende uit.

Leen een auto.

Voorzitter

2011-01-27T22:40:00.003+01:00

Ik kijk naar het kamerdebat over de eventuele missie naar Afghanistan. Het is, afgezien van de retoriek, wel grappig om het een keer hartgrondig met Geert eens te zijn. Ik schreef eerst hardgrondig, maar de spellingscorrector was warmbloediger.

In de kamer spreekt een ieder via de voorzitter, behalve de voorzitter. Dus niet:

Meneer A, wanneer u zegt dat b bent u knetter c.

maar:

Voorzitter, wanneer meneer A zegt dat b is hij knetter c

Het blijft moeilijk en de voorzitter is ook niet consequent in haar correcties. Het is niet vol te houden om met het woord U steeds alleen de voorzitter te adresseren.

Roemer is het meest zorgvuldig, en uit zijn mond is dan ook de mooiste quote:

U blijft heel erg kort door de bocht gaan voorzitter en dan bedoel ik natuurlijk de heer Haarsma Buma

Tafeltjesavond

2011-01-25T22:29:00.003+01:00

Na de cursus in Amersfoort arriveren we tegen zessen op Centraal. Berry verklaart dat ze zin heeft in iets lekker smerigs. Voor mijn geestesoog zie ik opeens een broodje hamburger zweven. Is this a broodje of the mind I see before me?

Berry pakt zich net op tijd tezamen en fietst naar huis om een boterham met kaas te gaan eten. Ik heb vlakbij geen fiets. Eten en openbaar vervoer naar school, ik heb er een uur de tijd voor. Daarna wachten ouders. Tafeltjesavond, gesprekken van acht minuten.

Het broodje hamburger bestel ik bij de aardige Chinese meisjes op de Herengracht. En doe er maar een bordje friet bij.

De friet arriveert. Het is een slappe affaire van een onduidelijke substantie, afgetopt met een even slordig gestructureerde moddervette kledder. De aardappel is melig. Wanneer je in een frietje knijpt verdwijnt het in een raadselachtig vacuum.

Dan volgt het broodje. De burger is van smakeloos gehakt, te grof, te dik, teveel. Het broodje is slap en het smakelijke spiegelei mengt zich met de kledder op het bord. Wat rest is een amorfe kleurloze massa. Ik schuif het maar op mijn vork en werk het met grote happen naar binnen. Vet en koolhydraten. Vies kan lekker zijn, maar dit tart elke verbeelding. Zelden heb ik zo smerig gegeten.

Er is geen tijd meer om een pakje kauwgom te scoren. Op school heb ik zeven minuten over. Ik was mijn mond, spoel mijn gebit zo goed als het gaat en werk twee koppen koffie naar binnen. Zou het helpen?

Ja, ook goedenavond. Zal ik even in uw gezicht hijgen?

Junior

2011-01-23T11:48:00.002+01:00

Om kwart over zeven in de ochtend kijk ik voorzichtig om de deur van de woonkamer. Is er al iemand wakker? Ja, daar zit ze al in de kinderstoel aan tafel. Ze kijkt om, ziet mijn slaperige gestalte en lacht. Floor lacht.

Met twaalf familieleden in een huisje, dat geeft een gekrakeel van jewelste. Alleen de jongste, van zeventien maanden, is in staat om de aandacht volledig op te eisen. Floor is de dochter van Ellen en Nils. Ellen is de dochter van Tineke, die tevens mijn zus is. Ik ben Floors oudoom. Dat klinkt heel bejaard.

De natuur heeft het maar slim in elkaar gestoken. Je bent een dreumes en je laat alle volwassenen naar je pijpen dansen. Wat je daarvoor moet doen? Heel weinig. Bevallig opkijken en lachen. Floor is een toppertje.

2011-01-22T14:16:00.005+01:00

We lopen door het dal van de Overijsselse Vecht. Boven in de bomen langs het pad zitten kleine vogeltjes herrie te schoppen. Wat een getwitter, zeg ik tegen Wouter. Hij kijkt me ironisch aan. Zitten ze te twitteren? Met kleine mobieltjes zeker.

Ik herinner hem aan het kleine gele vogeltje en aan Sylvester. Oh ja! We weten opeens ook wat de allereerste tweet moet zijn geweest:

I thought I saw a pussycat. I did, I did see a pussycat!

Negentig

2011-01-18T20:43:00.002+01:00

Mijn moeder is vandaag negentig geworden. Het idee vervult me met een wat merkwaardig gevoel van trots. Mijn moeder is gezond, althans, ze klaagt niet over haar kwaaltjes, want mijn moeder klaagt zelden ergens over. Ze is gewoon negentig. Wanneer je haar belt is ze altijd zo druk als een klein baasje. Druk en opgewekt. Mag ik ook negentig worden?

Op de foto zal ze een jaar of éénenveertig zijn. Haar leeftijd is alleen te schatten aan de mijne en ik ben duidelijk een jaar of twee. Wat we daar in die trein doen weet ik natuurlijk niet meer. Vakantie in Den Haag? Dat zou zomaar kunnen.

De foto toont trotse mensen. Dat mijn moeder trots is spreekt vanzelf. Ach, dat ik het ben natuurlijk ook.

Kijk, dat is nou mijn moeder.

Dooie kip

2011-01-17T23:17:00.001+01:00

Waar is de kip? In de Appie op de hoek van de Weimarstraat duurt het een minuut voordat ik doorheb dat de kip echt een inferieur wezen is. De koeien, de varkens, ja zelfs de vissen, ze zijn allemaal mooi centraal geëtaleerd. Het hoekje Halal mag ook meedoen. Maar de kip is weggedrukt in een glazen kast langs de wand, waar het niet opvalt.

Wanneer ik het rozegeplukte pluimvee eindelijk heb ontdekt volgt de gewetensvraag: neem ik de industriële filet, of wordt het biologisch? Een paar lullige stukjes kip in de verantwoorde variant gaan over de toonbank voor ongeveer een tientje. De beknelde versie is ruwweg, per ons, een keer of vijf goedkoper.

Twee dames van een jaar of dertig stellen zich dezelfde vraag. Ik wijs op de biologische variant: "Dit is een gelukkige kip. Die goedkope heeft heel erg geleden." De dames pakken de goedkope filet. Ik volg hun voorbeeld. "Heel erg geleden" zeg ik nog een keer, licht grijnzend.

"Ja", zegt de langste van de twee, "en nou is ie dood."

Deukjes

2011-01-16T21:19:00.001+01:00

Er zitten deuken in de auto. Een week geleden, in de showroom, waren het er drie, nu zijn het er vier. Bedankt onbekende parkerende deurzwiepende weldoener. Natuurlijk, het ding is elf jaar oud, en wat geeft het, maar toch van harte bedankt.

In Naaldwijk zit de firma Deukje? Het vraagteken is een integraal onderdeel van de formule, die voorziet in het voor een habbekrats uitdeuken zonder spuiten. De meneer van Deukje? staat ons vriendelijk te woord en verklaart geen van de door ons geleverde beschadigingen te kunnen verhelpen zonder de lak te vernielen. Eén beschadiging aan de rand van de achterklep vertoont een miniem spoortje roest. Hij raadt ons aan naar de Ford garage om de hoek te gaan om een lakstift aan te schaffen.

Bij de Ford staat een Mondeo die beduidend nieuwer is dan de onze, een modelletje later. De gegarandeerde inruil is gelijk aan de aanschafprijs van onze auto. We rijden in een inruiler. Met deuken. Een grijze auto.

Het is een week later. De deuken verdwijnen naar de achtergrond. Als je er in zit zie je ze niet. Vanavond fietste ik voor het eerst langs de geparkeerde auto zonder er naar te kijken. We hebben een auto. Het is al gewoon geworden.

In stilte

2011-01-14T23:47:00.005+01:00

Op de eerste dag van het nieuwe jaar zaten we in de late ochtend met een kopje thee voor de buis. Wij zijn enthousiaste buizers. Je kunt er van alles bij doen, thee drinken, een vergeten oliebol verorberen, de krant lezen, en ondertussen met een half oog een informatief programma volgen. Dat soort multi-tasken, ik ben er werkelijk een kei in.

Op het nieuwsprogramma van dienst schoof in een balk beneden in beeld het wereldnieuws voorbij, samengevat in halve zinnen. Tegen het middaguur verscheen in die balk het bericht: Het noorden van Argentinië is vannacht getroffen door een aardbeving met een kracht van 6.9 op de schaal van Richter. En dat dan als halve zin.

Pardon?

Noorden van Argentinië? Bijna zeven? Oh jemikree!

Waar zitten Karen, Henk, Simon en Bastiaan? In Cordoba. In het noorden van Argentinië. Ik klim op internet. Een half uur lang is de beving onvindbaar, maar dan verschijnt er een bericht op een geologische website. De plek van het epicentrum stelt me gerust. Ik bel met Jaap: de komende uren komt er nieuws over een aardbeving, maar maak je geen zorgen.

Maar wat er ook gebeurt, geen nieuws over een aardbeving. Het beefde te diep en aan de oppervlakte was geen mens te bekennen. Zes komma negen. Een complete aardbeving is ongemerkt voorbij gegaan.

Wat doet een mens ook wakker te zijn op de eerste van de eerste.

Ravel

2011-01-12T22:43:00.001+01:00

De les filosofie moet over Nietzsche gaan en gaat dus over Nietzsche. Niet dat ik daar ook maar iets van weet. Ik ratel wat gisteren opgedane algemeenheden. Ik gebruik het woord partypooper. Het gaat over kennis. Bestaat dat?

Gelukkig staat er in ons boek een schitterend ironisch citaat van de filosoof dat gaat over ons planeetje. Hoe nietig en toevallig het is. Een scheet in de eeuwigheid, dat zijn we, onwelriekend, maar zo weer voorbij.

Ironisch? Cynisch zal je bedoelen. Wat nou kennis?

Nietzsche viel een paard om de hals en leefde voor muziek. Het zijn louter clichés die ik de klas voorschotel, maar dat hebben ze niet door. Soms is de docent de klas maar één les voor.

Tot besluit hebben we het over de emotionele lading die muziek kan hebben. Ik draai het ruim tien minuten durende langzame deel (adagio assai) uit het Pianoconcert in G van Ravel. Na vier minuten gaat de bel. Ik beduid dat ze vrij zijn om te gaan. Twee jongens verlaten het lokaal. De rest blijft, in doodse stilte.

Zes minuten middagpauze tikken weg op het ritme van Ravel. Dan is het afgelopen. Men gaat, bijna zwijgend.

Bedankt meneer.

Nee, jullie bedankt!

Het moet toch warempel niet ...

2011-01-11T23:34:00.002+01:00

We kijken naar Prison break, seizoen één, aflevering zoveel. Het is spannend, retespannend zelfs, excuséz le mot. Het ene na het andere schijfje visiteert ons apparaat. Dat het allemaal in Chicago speelt en dat de makers een voorkeur hebben voor Hancock, onze hoogstpersoonlijke wolkenkrabber, maakt het er bepaald niet minder op.

En dan gebeurt het, drie keer, binnen een kwartier. Eerst is er het metrostation. Kijk nou toch, dat is ons station! Daar, de trap waar we naar beneden liepen, vier dagen lang. Het station heet Chicago, naar Chicago Street. Dat zal het zijn. Het naambord is duidelijk in beeld.

Even later. Een exterieur van een Ierse pub. Kijk, een Ierse pub op een straathoek. Dat lijkt wel ... dat zal toch niet. Ik zoek de naam op, plaats de pub op Google maps, en warempel potverdriedubbeltjes, dat is onze pub! Op de hoek van North Wells en West Superior. Daar hebben we drie keer gegeten.

Nog wat later. We zijn in de pub. Daar is de bekende bar. En daar achter is ons tafeltje. We aten er salades en broodjes hamburger. Het was voortreffelijk. Ons tafeltje, te huur bij de videotheek op de hoek.

Het is een soort omgekeerde reïficatie. Normaal is dat de reiziger de fictie werkelijk maakt door de plek te bezoeken waar de fictieve wereld aan de onze raakt. Hier volgt de fictie ons reizen op de voet. Hoe zullen we het noemen?

Opwindend.

Störig

2011-01-09T23:28:00.000+01:00

Een week of twee geleden kocht ik bij de kringloop een verloren boek. Als ik me goed herinner diende het tijdens de eerste jaren van mijn studie als handboek voor de geschiedenis van de filosofie. Een populariserend werk, maar, zo blijkt ook bij herlezen, geen oppervlakkig werk, al is het in de woorden van de auteur, "niet geschreven voor vakfilosofen."

Natuurlijk, ik heb het over de Geschiedenis van de filosofie van Hans Joachim Störig. Wie in de tweede helft van de twintigste eeuw het terrein van de wijsbegeerte wilde verkennen greep naar de twee prisma pockets van Störig. Er was de aloude gecshiedenis van Bertrand Russell en er was Störig.

Ik kocht de beide goed geconserveerde boekjes vooral uit nostalgie, voor een habbekrats. Hoeveel overzichten heeft een mens nodig? Maar ziedaar, Störig is helder, welonderscheiden en warmbloedig. Wie was die man eigenlijk?

Een amateurastronoom. Jawel. En het mooiste onverwachte feit: Hans Joachim werd geboren in 1915 en is gewoon nog onder ons.

Zaanse

2011-01-08T23:13:00.004+01:00

Het is niet normaal, laat ik het maar ruiterlijk toegeven. Sinds mijn jeugd heb ik last van tegennatuurlijke neigingen van orale aard. Mayonaise en pindakaas. Het is de schuld van mijn moeder. Vooral de mayonaise.

Mayonaise zit sinds mensenheugenis in een gele tube uit de Zaanstreek. Vroeger mocht ik het, zoals eerder al onthuld, op brood. Ik nam dan zo'n kleffe tarvo boterham, die bij ons thuis onder het mom van gezondheid het witbrood verving, smeerde er margarine op, en kneep er een halve tube mayonaise op leeg.

Tegenwoordig eten we volkoren. Dat vinden we lekker. Maar zo af en toe lurk ik stiekem aan een tube die in de koelkastdeur ligt. Niet de tube, een tube. Het zijn er minstens twee. Stel je de dolle paniek voor wanneer de mayonaise op is. Dat nooit.

Wat zei Gandhi ook alweer? Het eten van mayonaise is een perversiteit: vies en verrukkelijk. Nee, dat was pindakaas. Ook goed.

Eclips (te ver)

2011-01-05T23:44:00.001+01:00

Gisterochtend zat ik in lokaal twaalf met mijn tweede klas. Buiten scheen, tegen de verwachting in, de zon, die een slordige drie kwartier eerder achter een wolkendek was opgegaan. Af en toe wierp ik een snelle blik op de steeds feller wordende en met acute blindheid dreigende ster. Dan keek ik de andere kant op en knipperde met de ogen. En ja, in het nabeeld was duidelijk zichtbaar dat er een hap uit de zon ontbrak. Hij was half verduisterd opgekomen.

Mijn klas durfde ik het niet te vertellen. Je mag nu eenmaal niet recht in de zon kijken. Ja, mooi zo'n gedeeltelijke eclips, bedankt meneer, maar het is wel ook meteen het allerlaatste dat ik ooit gezien heb. Nee, dan zwijgen we maar. Jammer.

Gelukkig maakte Ton het allemaal meer dan goed door me een link te zenden van een wel heel speciale eclips. Op de foto is het nauwelijks rond te noemen silhouette van de Mars-maan Deimos te zien. Ook daar op Mars wordt de zon dus verduisterd, zij het nooit volledig. Hoe vaak gebeurt dat eigenlijk, op Mars. Doet Phobos het ook? En op Jupiter, heb je daar ook eclipsen? Ja, dat moet welhaast. Maar totaal, dat ook?

Vragen vragen vragen.

Overigens, is het niet wonderlijk dat wij foto's maken van een eclips op Mars?

Ampleforth

2011-01-03T10:47:00.000+01:00

We spelen te weinig, Michiel en ik. Golf is iets dat je eigenlijk elke week twee of drie keer moet doen. Je moet rijk zijn, of met pensioen. Het zit er voorlopig niet in. Mail me maar voor het rekeningnummer.

Anderhalf jaar geleden speelde ik in Yorkshire, met geleende stokken. Te korte stokken. De baan was extreem geaccidenteerd. Op hole drie moest de bal zo ongeveer recht omhoog, in de hoop dat het ding daarboven ergens zou blijven liggen. Op de zesde of zevende, ik weet het niet meer, ging het andersom. Je slaat de bal naar beneden, naar een volledig geopende green. Het levert een zeldzaam mooi plaatje op, met dank aan Willemijn. Nou, zo'n jaar toegewenst allemaal!

Howard Hodgkin

2011-01-02T21:52:00.003+01:00

Museum De Pont in Tilburg toont schilderijen van Howard Hodgkin. In de mooie grote hal van de voormalige textielfabriek hangen grote kleurrijke abstracten. De rondleiding waartoe we ons hebben laten verleiden valt hier definitief door de mand. Nee, onze eerste gedachte bij het zien van dit werk is niet dat we dat zelf ook wel bij elkaar kunnen verven. En voordat u gaat uitleggen dat dat inderdaad ook niet zo is maken we ons discreet uit de voeten.

We leiden onszelf rond en vinden snel een heel aardig thema. Bij meer dan de helft van de schilderijen dringt zich de vergelijking met andere schilders op. De diversiteit is verbluffend: Hodgkin schilderde Matisse, Manet, Gaugain, Hockney, Mondriaan en Rothko. Bij het kleinere schilderij dat we het liefst onder de jas mee naar buiten zouden smokkelen, zie boven, dringen zich zelfs twee geheel verschillende vergelijkingen op. Willemijn denkt aan Jan Mankes, ik zie vooral Marlene Dumas. Willemijn vindt dat ik win. Ik vind dat ook.

Het is een eervolle vergelijking. Voor Dumas.

Geven wij kennis

2011-01-01T22:05:00.005+01:00

Voor de deur staat een groot zilvergrijs geval. Het Beutebezoek loopt er achteloos aan voorbij. Binnen valt ze wel iets op: "Hé", zegt Klaas, "hij heeft autobanden."

Het is een Ford Mondeo Wagon uit 1999. Goed en goedkoop, dat is de kortste samenvatting. Met een set winterbanden met velg, zodat er nu een stapel zomerbanden in de gang staat te wachten op een plek in de schuur. Ja, hij heeft autobanden. Wel negen.

Af en toe kijken we naar buiten. Kijk, die is van ons. Na jaren van autoloos bestaan kunnen we er maar moeilijk aan wennen. Van ons?

Met vreugde geven wij kennis: wij zijn uitgebreid met een knoeperd van een wagen. Wij noemen hem .... weten we nog niet.

Henk?

Carbid

2010-12-31T20:35:00.003+01:00

De knallen zijn dit jaar weer harder. Het lijkt zo af en toe wel op carbid schieten. De verhalen van mijn vader over het schieten met melkbussen in Vriezenveenschewijk waren vermaard. Voor mij deed hij het voorzichtig nog een keer over, één keer, toen ik een jaar of veertien was. We gingen naar Hoogeveen om een busje met carbid te kopen. Hoewel het witte spul allang niet meer werd gebruikt voor fietsverlichting was het bij de fietsenmaker nog steeds te koop. In Hoogeveen tenminste. Terug in Emmen pakte mijn vader een leeg verfblik, prikte een gaatje in de bodem, deed wat carbid in de bus, spuugde er op, ramde het deksel goed vast, legde het blik plat op straat, zette zijn voet er op en hield een brandende lucifer bij het gaatje in de bodem.

BOEM!!!!

Het deksel vloog tien meter over straat.

Dat het nog groter kan dan met melkbussen blijkt uit het filmpje. In Den Haag doen ze hun stinkende best, maar voor de ware knallen moet je toch echt in de provincie zijn.

Vuurwerk

2010-12-31T16:22:00.004+01:00

Op de avond van 11 juni 1749 waren duizenden mensen samengestroomd rond de Haagse Hofvijver om het met veel tamtam aangekondigde klank- en lichtspel bij te wonen. In de afgelopen maanden hadden ze al kunnen zien hoe in het water van de Hofvijver een prachtig gedecoreerd vuurwerktheater verrees, maar liefst 110 meter lang, 35 meter breed en ruim 17 meter hoog. Dit alles ter viering van de Vrede van Aken, die in 1748 een eind had gemaakt aan één van de vele oorlogen waarin de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, zoals Nederland toen heette, verwikkeld was.

Aldus Michiel van der Mast op cultuurwijs.nl.

In het Haags historisch museum is een model te bezichtigen van dit fenomenale bouwwerk van architect Jan ten Compe:

Beute en ik vonden het nogal verbluffend, vorige week, toen we het museum bezochten. Waarom hebben we daar nooit eerder iets over gehoord? Er is behoefte aan "History Leaks". Volgend jaar dan maar?

Woord

2010-12-29T19:32:00.004+01:00

Gisteren kwamen Wouter en Mijke op bezoek en namen een prachtig cadeau mee: het woord hindercontouren. Het kostte enige reflectie om de betekenis van het woord te doorgronden. Hindercontouren kan je niet zien, maar ze staan wel op de kaart.

Aha, daar kennen we meer voorbeelden van. Wat te denken van hoogtelijnen? Je ziet ze niet, maar ze zijn er wel. Je voelt ze in je benen. Hoogtelijnen zijn een voorbeeld van isolijnen, net zoals isobaren (luchtdruk) en isotermen (temperatuur). Welnu, een hindercontour is, als ik het goed begrepen heb, eveneens een isolijn: een lijn door punten met dezelfde hinder. Denk herrie, stank, en ander ongemak.

Wanneer je een planoloog bent, of anderszins iets wilt met de publieke ruimte, doe je er goed aan terdege rekening te houden met de hindercontouren. Wanneer je niet uitkijkt bestaat zelfs de kans dat je wordt 'gedordrecht'!

Het meest vreemde is dat de precieze betekenis van al dit prachtige jargon op het wereldwijde web nergens wordt uitgelegd.

Duivels

2010-12-27T22:20:00.008+01:00

Bert belde, een week of wat geleden. Hij is bezig met het opschonen van het schoolarchief en stuitte daarbij op een enorme collectie ingekomen stukken van het curatorium. De oudste papieren stammen uit 1907. De stapel is dik. Bert wil weggooien wat niet essentieel is maar vindt die keuze terecht lastig. Of ik hem wil helpen?

De stukken zijn genummerd. De eerste twintig, dertig beslaan de stichting van de school en het eerste jaar. Dat mag allemaal blijven. Maar daarna begint het weggooien. Eindeloze rapportlljsten van leerlingen uit de jaren tien. Allemaal dood. Briefjes over van alles en nog wat. Of het schoolgeld wat minder kan. Nee. Soms is het hoogstpersoonlijk, meestal is het saai en standaard.

Het curatorium begon niet elk schooljaar opnieuw te nummeren, ze nummerden door. En dan bereik je in 1932 het aantal van dik zeshonderd ingekomen stukken. Grijnzend haalt Bert een boekje tevoorschijn. Een jaarverslag? Een lezing van deze of gene? Beide genres zijn ruim vertegenwoordigd in de collectie. Het omslag verraadt niets. Het is grijs, op het nummer na, dat door de ijverige secretaris links bovenin op de egale voorkant is gepend. Daar staat het.

Het is het getal van het beest: 666.

Ik pak het aan, grijns terug en sla het open. Het is een overdruk uit een pedagogisch tijdschrift, getiteld: Het onderwijs in de Bijbelsche geschiedenis op school. De eerste zin luidt::

Eén van de dingen, die onze Chr. school groote schade kan toebrengen en misschien reeds toegebracht heeft, is onze Bijbelles.

De duivel slaat op onverwachte plekken toe.

Spotify

2010-12-26T23:17:00.004+01:00

André belt. Dat is op zich niet zo vreemd, want dat doet André wel vaker. Er moeten immers zaken doorgenomen. Er moet politiek bedreven, films gerecenseerd, aankopen besproken, het onderwijs beklaagd, en zo verder en zo voorts. Maar vandaag komt André bijna terloops met iets revolutionairs. Tik eens in Google in: Spotify.

Ik gehoorzaam. Het kost me al telefonerend net iets meer dan een minuut om toegang te krijgen tot een gigantische gratis discotheek. Spotify installeert een muziekluisterdingetje op mijn appeltje en geeft dan muziek weg, tot een maximum van twintig uur per maand. De eerste test doorstaat het programma met glans: het wemelt van Allan Pettersson op Spotify. Als je dat hebt heb je het begrepen.

Ik luister voor het eerst naar Petterssons Concert voor Altviool. Later beluister ik eveneens voor het eerst de vijfde symfonie van William Schuman, waar ik in de VS tevergeefs naar gezocht heb. Het is een mer à boire. Kijk nou toch, de Altrhapsodie van Johannes Brahms, gezongen door Brigitte Fassbaender. Dat de Beatles ontbreken, het zij ze vergeven.

Maar, André, is het je opgevallen? Wat jammer van Zappa's Yellow Shark.

Spijker (roestig)

2010-12-25T22:06:00.006+01:00

Eerste Kerstdag gaat geruisloos voorbij. Ik bel met mijn broer Jaap, die zesenzestig wordt. Ik ben vijftig, wat ook best oud is. We wankelen naar de videotheek, inwendig scheldend op alle buurtbewoners die hun stoepje niet schoonhouden. De dagenlang aangetrapte sneeuwlaag verandert nu het bijna dooit in een verraderlijke bultige ijsvlakte. Had het even opzijgeschoven toen het nog kon. Bedankt, voor niks.

Bij de videotheek bewonderen we de lekkage. Barbara, gestoken in een bevallig kerstjurkje, licht het aantal emmers toe: bovenbuurvrouw, niet al te helder, aanhechting balkon, smeltwater. Drup drup. Juist ja. Ze blijft er bij lachen. Ach, Barbara lacht altijd.

We huren seizoen zeven van de onvolprezen en af en toe zeer matige serie die vierentwintig heet. Jack Bauer! En ja hoor, wanneer we besluiten om één aflevering te bekijken worden het er vanzelf zes. Tijdens de laatste valt Willemijn een heel klein beetje in slaap. Ik draai het slot nog een keer. Kijk! Oh ja.

Later, of eigenlijk nu, klinkt er muziek uit de kleine oortjes die aan het eind van een wit draadje aan de zijkanten van mijn hoofd bungelen. Zal ik verklappen wat? Nee, Bach is het niet.

Tom Waits, Kentucky Avenue:

Then we'll spit on Ronnie Arnold and flip him the bird
And slash the tires on the school bus, now don't say a word
I'll take a rusty nail and scratch your initials in my arm
And I'll show you how to sneak up on the roof of the drugstore
I'll take the spokes from your wheelchair and a magpie's wings
And I'll tie 'em to your shoulders and your feet
I'll steal a hacksaw from my dad and cut the braces off your legs
And we'll bury them tonight out in the cornfield
Just put a church key in your pocket, we'll hop that freight train in the hall
We'll slide all the way down the drain to New Orleans in the fall

Vrolijke kerst!

Kapitaal

2010-12-24T18:36:00.005+01:00

Bij de Aldi haal ik wijn en chocolade. De bank vindt dat prima, want we zijn eventjes heel rijk. Leve de dertiende maand! De bodemloze gaten waar die rijkdom in verdwijnt verzwijgen we nog even. Ik overdrijf.

Veertig meter verderop heeft de bank opeens geen mening meer. De intercom bij Albert Heijn kondigt een landelijke pinstoring af. We kunnen alleen contant betalen. Ik loop naar buiten, naar de pinautomaat van mijn bank. Er ontstaat al een bescheiden rij. Verbroederd door de toch licht amusante tegenslag bespreken we de geweldige timing van het euvel. Voor me staat een mevrouw te bibberen in de rij: "Dit houd ik niet lang vol hoor, zoveel winterse ellende." Ik constateer dat ze het dus niet gaat redden wanneer de techniek ons echt zou verlaten. Nee, dat geeft ze grif toe, en bibbert nog wat harder. De meneer achter me moet lachen. Ja, koud is het wel. Het dooit en het waait.

Terug bij Appie blijkt dat er niets meer aan de hand is. Ik scan en pin dat het een lust is, laad fietstassen vol en ploeg door de blubber naar huis. Een rijk man, met keihard bankpapier in de portemonnee en virtuele euro's op de bank.

Op de mat wacht een bodemloos gat, in de gedaante van een blauwe enveloppe. Gelukkig, alles is weer normaal.

Den Haag

2010-12-23T17:12:00.002+01:00

We lopen van de tramtunnel naar de Korte Vijverberg. Michiel kent sinds een dag of wat een korte doorsteek van het Buitenhof naar het Binnenhof. We wonen samen een kleine twintig jaar in de Hofstad, maar het meest centraal gelegen steegje van de stad, dat kennen we sinds vorige week. Loop van Dudok naar de ronde uitbouw van de Tweede Kamer der Staten Generaal, buig naar links en loop de hoek in. Wat je verwacht, dat de bebouwing zich daar sluit, zoals op de foto overigens duidelijk is te zien, dat gebeurt niet. Er is een doorgang die op het Binnenhof uitkomt, aan de zijkant achter de Ridderzaal, zodat je de uitgang bij een normale oversteek van het Binnenhof niet ziet. Bijna twintig jaar Den Haag en dan ontdek je de Hofplaats. Er zijn waarschijnlijk Japanners die het in een kwartiertje klaren.

In het Haags Historisch Museum ontdekken we nog iets dat vrij verbluffend is, maar dat vertel ik op Oudejaarsdag, als er vuurwerk is.

Landje pik

2010-12-21T23:32:00.007+01:00

Ik schreef al eerder over de reis door Zuid Amerika die mijn nicht Karen met haar mannen maakt. De kleinste man heeft inmiddels zijn arm gebroken, maar dat kan de pret niet drukken. Helden zijn het. Zie hiernaast onder Karen en Henk.

Karen stelt ondertussen wel een intrigerende vraag. Hoeveel (geld, moeite) heb je er voor over om een niet eerder bezocht land aan je verzameling territoor toe te voegen? Daar in Buenos Aires weigert mijn familie om een smak dollars neer te tellen voor een kort bezoek aan Uruguay. Terecht. Of niet?

Uit het onvolprezen werk van Gerrit Jan Zwier is me het verschijnsel Century Club bekend: Amerikaanse en veel te rijke bejaarden strepen landen af door er een tussenlanding te maken. Ja, op die manier ben ik ook in Napels geweest en in Dublin. Maar dat tel ik niet mee. Ik heb al moeite om Slowakije mee te tellen, terwijl ik toch een maaltijd genoot in de binnenstad van Bratislawa, er een uur door de verlaten straten dwaalde en tenslotte op het vliegveld de nacht doorbracht, in afwachting van een veel te vroege en pas over lange uren vertrekkende vlucht.

Nee, in Ierland en Slowakije ben ik niet echt geweest. Het is goed zo Karen, je zou je er na afloop niet echt lekker onder voelen. Ben je in Uruguay geweest?

Mwaah.

Burgertrots

2010-12-21T11:40:00.004+01:00

Voor ons huis is een oudere meneer zijn Toyota Starlet aan het uitgraven. Ik pak de schuiver en ga hem helpen. Er is vannacht vijf centimeter bijgekomen, wat het totaal brengt op ruwweg vijfentwintig. Het pad op het trottoir dat we schoon houden wordt smaller en smaller. Waar naartoe met de nieuwe sneeuw? Je kunt het niet tussen de geparkeerde auto's blijven gooien. Ik schep het maar in de voortuin.

De meneer kwettert er vrolijk op los. Niets zo gezellig als gedeelde ellende, vooral wanneer die ellende appelleert aan de kleine jongetjes die in mannen nu een maal schuilgaan. Hij vertelt dat de sneeuwschuivers zijn uitverkocht. Mijn exemplaar, van stevig ijzer, is de allerbeste van de buurt. Ik laat hem buiten staan, zodat Coen van hierboven hem ook kan gebruiken. Je moet hem wel een beetje verstoppen, zei Coen gisteren. Sindsdien ligt de schuiver verstopt achter de groenbak, zodat je hem vanaf de straat niet kunt zien liggen.

De postbode komt langs, met een wagentje op drie wielen. Hij bewondert ons stoepje en vertelt met een zwaar Frans accent dat bijna niemand meer de stoep veegt. Ja, ik doe het ook alleen maar omdat Coen het anders met zijn rooie hoofd helemaal alleen gaat doen, maar dat zeg ik natuurlijk niet. Ik glim van burgertrots.

Lutoslawski

2010-12-21T03:00:00.005+01:00

Naarmate de vakantie vordert neemt het nachtleven gestaag toe. Het is drie uur en de neiging om te gaan liggen is gering, al gaapt mijn hoofd zo nu en dan. Wat is er in de nacht dat ons wakker houdt?

Niets.

Nu draai ik Bach, de door Suzuki voor het label Bis opgenomen cantates, en lees. Eerder was het de tweede symfonie van Lutoslawski. Wat kan moderne klassieke muziek, ik heb het over echte piep-knars-boem, toch geweldig zijn.Ik onderdruk de neiging om wild gesticulerend mee te dirigeren.

Muziek op zijn mooist. Bach, Lutoslawski. Muziek op zijn mooist is abstracte muziek in het donker, in de stilte, in de nacht.

Scene, oh nee, toch niet.

2010-12-20T23:08:00.005+01:00

De film is tien minuten oud. Er is verliefd en getrouwd en Carice krijgt kanker. Deze film houdt van opschieten. Er is geen tijd voor scenes, we moeten het doen met shots. Modieuze nietszeggende plaatjes van mensen en omstandigheden die ons volledig koud laten, af en toe begeleid door een werkelijk tenenkrommende voice-over. Komt een vrouw bij de dokter. Nou en?

Aan het eind klopt het heel even, want dan is Pierre Bokma in beeld. Maar dat Carice haar normale best doet is niet voldoende. Hoe help je je acteurs om zeep? Door ze geen enkele, letterlijk geen enkele scene te geven waarin ze mogen spelen. Alles is cliché. Alles deugt dus.

Wat een gruwelijke verschrikkelijke afgrijselijk slechte film. Nee, dat is nog teveel eer.

Aimez vous Brahms?

2010-12-19T15:45:00.003+01:00

Er is meer Brahms op de radio dan een mens kan verdragen. Rondom het concert draaien ze kamermuziek en dat is al erg genoeg. Maar dan gaat het los, daar in het Concertgebouw. Voor de pauze de derde symfonie, nu het eerste pianoconcert. Beide werken hebben een melodisch deel dat verboden moet worden.

Buiten ligt twintig centimeter sneeuw en bezwijken de takken. Binnen daalt een deken Brahms en bezwijkt de ziel.

Geertgen

2010-12-17T20:54:00.006+01:00

Gewoontegetrouw bestaat de kerstwijding uit een plaatje met een praatje. Vandaag gaat het over Johannes de Doper. De plaatjes komen uit Italië, dat spreekt. Maar terwijl het koortje van Otto zingt staat er geruime tijd een nogal boerse Johannes op het scherm. Ik kijk er langdurig naar. Het is prachtig. Dit is geen mediterraan plaatje, dit moet een Duitse Johannes zijn.

Na afloop vraag ik Hans, de organisator van de plaatjes, wie die Duitser is. Ik ken dat schilderij. Hans lacht. Het is geen Duitser, het is onze eigen Geertgen tot Sint Jans, gewoon uit Haarlem. Nou ja, ongeveer goed. Haarlem, Hannover, wat scheelt het?

Thuisgekomen blader ik door het enige boek dat ik over Geertgen bezit, het in de Palet serie uitgegeven boekje dat in een onbekend maar lang vervlogen jaar geschreven werd door een zekere W. Vogelsang. En ik lees hoe mooi er vroeger over kunst geschreven werd, hoe liefdevol en gedetailleerd:

Een juweel van schildering en tegelijk van gaafheid - daarentegen uit de late periode, naar 't schijnt - besluit de reeks der kleine schilderijen, waar Geertgen de beschouwer op vergast: de in de eenzaamheid mediterende Johannes de Dooper. In de eenzaamheid, want er is geen woestijn te bekennen om dien in de diepste gedachten verzonken asceet in zijn wijde bruine pij, die een sterk blauwen lakenschen lap, als mantel achteloos om zijn schouder heeft gelegd. Hij zit en staart en peinst; het bleeke gezicht met den langen neus, den dichten haardos en den recht langs den wangen geknipte baard, leunt tegen de magere rechterhand. De linker, waarvan de vingers ietwat schijnen te bewegen, rust op de dij: - de eene groote, naakte, platte voet aan het tengere been wrijft zacht over den anderen. Verzonkenheid is niet sterker uit te drukken, maar ook niet edeler te encadreeren dan in dit klare, welige landschap van een nazomer; golvende, grazige heuvelen, fijn geteekende kruiden en schaduwrijk geboomte, waar een vlucht donkere vogels haar slanke ellips rijgt in de lichte lucht. Men kan zich in dit landschap, dat een en al stemming is, uren lang verdiepen, het altijd weer bezien, het altijd weer ondergaan. Als de "const van landtschap maken" van Haarlem is uitgegaan, zoals van Mander wil, dan stamt zij eerst af van dit verheven kleinood van Hollandsche schilderkunst.

Goed kijken is een kunst. Waar hangt dit doek? Ik wil het zien.

Matrozenpakje

2010-12-16T11:02:00.004+01:00

We gingen naar Amerika, opnieuw via Dublin. Eerst moesten we met de boot. We hadden een soort hut voor onszelf, hoewel er af en toe ook anderen binnenliepen. Op een gegeven moment kroop er een in Mondriaankleuren en -patronen uitgevoerd insect over het tapijt. Het was ovaal en ongeveer zo groot als een dessertbordje. Het schoof geruisloos voort. Ik keek naar de kaarsrechte lijnen tussen het blauwe, witte en rode vlak en dacht: dat kan geen echt insect zijn.

Een jongen van een jaar of vijftien zei dat het een droon was. Ik pakte het op. Aan de onderkant stond een typenummer en nu bleken er ook antennes aan te zitten. Tevens meende ik een klein oogje te zien aan de bovenrand van het Mondriaanschild. Een droon. We werden dus in de gaten gehouden.

De bel ging. De hut bleek een voordeur te hebben die op het dek uitkwam. In de deuropening stonden twee mannetjes van een jaar of zeven. Dag meneer, zeiden ze, wilt u onze matrozenpakjes uittrekken? Nou, zei ik, ten eerste heb ik geen enkele behoefte om jullie ook maar iets uit te trekken en ten tweede hebben jullie helemaal geen matrozenpakjes aan. Ik sloot de deur en ging weer naar binnen. Ik vertelde wat er gebeurd was: Het is toch wat, nu sturen ze zelfs al kleine jongetjes. Het moet toch niet veel gekker worden.

Kleine wereld

2010-12-15T22:38:00.003+01:00

Mijn nicht Karen is met haar mannen aan haar zoveelste spannende reis begonnen. Vroeger dwaalde ze over de hele aardkloot: wereldreis, onderzoek in Australië, Namibië, en op de Seychellen, het vloog maar heen en weer. Daarna raakte ze gesetteld, deed toch nog een keer China, maar streek neer in een buitenwijk van Groningen.

Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Gisteren zijn ze vertrokken naar Lima. Vandaag kwamen ze aan in Buenos Aires, bij de mooie luchten van Argentinië. En nu maar zwerven door dat ene overgebleven continent. Nou ja, Antarctica, maar dat kan je met een gerust hart overslaan.

Gefascineerd door de vreemde vlucht van Amsterdam naar Lima (rechtstreeks!) zocht ik gisteren naar manieren om ze te volgen. Dat bleek eenvoudig. Via Flightaware is het mogelijk om een vlucht van minuut tot minuut in de gaten te houden. Je krijgt een kaart en als je wilt ook een tabel waarin nog net niet staat hoeveel procent van de passagiers de zalm heeft gekozen. Het moet gezegd, naar mate de beschaafde wereld verder uit beeld verdwijnt neemt de frequentie van de informatie wel wat af. Ik zag vlucht KL743 het Zuid-Amerikaanse continent invliegen boven Brits Guyana. Halverwege de kust en de grens met Brazilië verdween het vliegtuig van de kaart.

Oeps, jungle

Je houdt toch even je hart vast. Maar dan kan je weer op de site van vliegveld Lima zien dat ze dat toestel al in het vizier hebben.

De wereld is heel groot, bij ons op de bank.

Stilte

2010-12-13T22:36:00.002+01:00

In het altijd onstuimige programma De Wereld Draait Door is normaliter geen tijd voor stilte en contemplatie. Sterker nog, wanneer de spreker aan zijn derde zin begint, vindt Matthijs van Nieuwkerk het meestal ruim voldoende en onderbreekt: sneller to the point. Nee, nog sneller. En word je niet door Matthijs onderbroken, dan moet je je wel bezighouden met de meninkjes van de sidekick van dienst, die natuurlijk overal verstand van heeft.

Zo niet vanavond. Er was een gesprek met Reinbert de Leeuw. De dirigent mocht zin na zin aan elkaar rijgen. Het ging over het beroemde stuk 4'33'' van de Amerikaanse componist John Cage, dat geheel uit stilte bestaat. Wat ontzettend leuk, iemand die mag uitspreken.

En dat was nog niet de helft. Reinbert ging het stuk tijdens de uitzending spelen. Hij waarschuwde nog: dit staat diametraal op de gewoonte van dit programma. Maar hij mocht zijn gang gaan. En dus was het in het drukste programma van de vaderlandse televisie ruim vier minuten helemaal stil.

ab = a + b

2010-12-11T22:33:00.003+01:00

Een normaal mens spreekt zijn moedertaal zonder enige bewuste kennis van de grammatica. Zo heb ik eigenlijk geen flauw idee wat een bepalende bijzin precies is. Maar wanneer je in de brugklas zit moet je dat soort ongein natuurlijk wel beheersen. En dus kan je op een modale vrijdagmiddag op een bovenmodale school in Den Haag een aantal bruggers aantreffen die bijles krijgen van collega en vooral vriend Beute.

Ik loop binnen, kijk het aan, weet ternauwernood een vraag over de ware aard van het koppelwerkwoord (slijmjurkerig en hypocriet) te beantwoorden, en vraag de bruggers of ze wel klaar zijn voor het echte werk: "Allemaal leuk, dit gedoe, maar kunnen jullie ook breukrekenen?"

Om de vraag kracht bij te zetten zet ik een sommetje op het bord: 1 3/4 x 2 1/3. De bruggers werken braaf de helen in de breuk, vermenigvuldigen tellers en noemers, en produceren het correcte antwoord: 49/12 oftewel 4 1/12.

Mooi. En tel ze nu eens op. Ze tellen op. Het antwoord is verbluffend. We rekenen het nog een keer na. Ja, het klopt,

Hoe groot is de kans dat je volstrekt willekeurig twee breuken opschrijft waarvan het product en de som gelijk zijn?

Aanstellerij

2010-12-10T12:59:00.003+01:00

Gisteravond zagen we de eerste helft van de Oostenrijkse film "Revanche". Nooit van gehoord? Ik ook niet. Het vreemde aan de film is dat ik voor het eerst heel duidelijk heb gezien dat een film zich aanstelt.

Natuurlijk, aanstellerige films zijn er genoeg. Neem Tarantino, neem een willekeurige reclamefilmer als Ridley Scott. Maar daar is het op zijn plaats. Naar Kill Bill ga je niet uit verlangen naar subtiele vormen van rustig drama. Spetteren graag! Ja, bedankt, lekker!

Maar in "Revanche" duikt al direct een beeld op van twee personages in een kamer dat een van hen onscherp houdt. Er is voor die geringe scherptediepte geen enkele goede reden te bedenken. Het is alleen aanstellerij.

Verderop rijden we achter een motorfiets door het bos. Het is een spannend shot. We verwachten niet echt dat er iets gaat gebeuren, omdat het zich aandient als een tussenshot dat twee sequenties verbindt, maar je weet het nooit. Dan, als de motorrijder om een nieuwe bocht uit het kader rijdt, gaat de beweging van de camera rechtdoor totdat we in het bos een crucifix ontwaren. Ongetwijfeld heel betekenisvol. Het beeld voorspelt iets.

Het is, wat een lekker woord is het toch, gewoon aanstellerij.

Kroost

2010-12-09T22:10:00.006+01:00

Al heel lang, een jaar of tien, heb ik mijn kinderen niet gezien. Anna is nu 23, Joost is 21. Het zijn zaken waar je niet gemakkelijk over praat, omdat er vlak onder het oppervlak van de normaliteit veel te veel emotie schuilgaat. Het is overigens fijn dat het schuilgaat, want dat maakt dagelijks leven mogelijk, dragelijk en volstrekt normaal. Mijn kinderen vinden dat ik alles fout heb gedaan.

Ik geef ze achter elkaar honderd keer gelijk. Het kost me immers moeite om de grootste te zijn, want ik ben nog heel erg klein. Acht jaar, veel verder kom ik niet. Ik zeur en zanik over schuld, en dat die vooral niet van mij is. Kinderachtig. Mea culpa.

Misschien lezen ze dit wel. Ik weet het niet.

Deze week kreeg ik na lange radiostilte van zowel Anna als Joost heel snel antwoord op een mailtje met een simpele vraag. Dat is voor jongetjes van acht heel prettig.

Voor slecht geschoren kale bebrilde mannen van vijftig ook.

Orion

2010-12-08T23:44:00.002+01:00

Voorzichtig fietsend over gladde straten durf ik toch een blik omhoog te werpen. In het donkere zuiden trekt een wolkenpartij weg. Links daarvan, oostelijk, steken zeven sterren helder af tegen de nachtelijke hemel. Het is de winterse jager. Zijn honden zie ik nog niet.

Elk jaar is er een moment waarop je Orion voor het eerst ziet. Dat is doorgaans op een avond in december. Het hart maakt dan een sprongetje, een kleintje, je merkt het eigenlijk nauwelijks, maar het is er wel. Spring!

Veel later, als de krokussen al bloeien, is er een moment dat je de jager voor het laatst ziet, op een ochtend, als het al een beetje schemert. Dat het een afscheid is, dat weet je niet, al voel je dat het niet lang meer kan duren. Eigenlijk is Orion dan op zijn mooist, schuin hellend naar de westelijke horizon, de heldere sterren fonkelend in de langzaam blauw wordende duisternis.

Zover is het nog lang niet. Laten we in de tussentijd veel sneeuw doen en ijs en vooral veel vorst. Dan kijken we in de late avond omhoog naar de koude kraakheldere lucht. Kijk, de jager met zijn honden.

Bach

2010-12-07T23:33:00.002+01:00

Onlangs kocht ik vier dozen vol met cantates van Johann Sebastiaan. Ik mag Johann zeggen.

Het Zweedse label Bis geeft ze bijna weg. Ik heb natuurlijk de hele meuk aan Kruidvat cantates op de plank staan, maar als je die Veluwse jongetjes één keer onstuimig hun best hebt horen doen, heb je gegeten en gedronken. Nee, dan Bis.

Zonet gooi ik zonder te kijken wat er precies opstaat schijfje nummer zevendertig in het apparaat, zet de koptelefoon op mijn hoofd en druk op play. De sinfonia van bwv 169 begint te dansen. Aangezien de melodie ook voorkomt in het Concert voor Clavecimbel bwv 1053, dans ik inwendig onmiddellijk mee.

Bach. Gott soll allein mein Herze haben. Je zou er protestants van worden.

Een beetje Kant

2010-12-06T23:10:00.004+01:00

Ik lees een artikel van Daniel Morgan, getiteld Rethinking Bazin: Ontology and Realist Aesthetics en val van mijn stoel van verbazing. Dat we ten alle tijde moeten strijden tegen de interpretatie van kunst, daar was ik al van overtuigd. Ik overdrijf slechts licht. Leve Susan Sontag, al is ze dood.

Maar nu de even dode en springlevende Andre Bazin. Zijn realisme van het filmbeeld, aldus Morgan, is niet te analyseren in semiotische termen. Natuurlijk, het filmbeeld is net als elke foto een index, maar dat is niet waar het om gaat.

Dat is niet waar het om gaat! Geen semiotiek!

Het filmbeeld is altijd nu. Omdat het beweegt. Metz zei het al, voordat ook hij verdronk in de golf van semiotische mode, maar ik sliep.

Uit dogmatische sluimer gewekt.

Sunterkloas

2010-12-05T23:29:00.004+01:00

Een jaar of wat geleden bekwaamde mijn zus zich in de Groningse taal en letterkunde. Een schrijfopdracht leverde de volgende mooie tekst op. Het 'noakomertje' en 'lutje bruir' in het verhaal ben ik.

Mien opa het aalderwegens waarkt: op börg in Wedde as koujong (wie as klaainkinder zeden: mien opa het cowboy west), in t veen as massinist op lokemebiel, in Veendam, eerst bie stalhoalderij as koetsier en loater as conciërge van ambachtschool. En op zien olle dag in schouwinkel in Emmen as Sunterkloas.

Wie haaren tuus een noakamertje en dou dij drij, vaar joare was ging mien moe mit hom noar schouwinkel om Sunterkloas te zain. Ik ging mit vanzulf, ik was een joar of vattien, en ik wol zain hou mien lutje bruir bie Sunterkloas op knij zat en gain flaauw idee haar dat t zien aigen opa was.

Dou e vief joar old was zee mien opa tegen mien moe: nou most hom nait meer mitnemen, mie dunkt hai zugt nou dat ik t bin. Mor mien lutje bruir leufde nog en mien pa en moe wollen toch een Sunterkloas veur hom, televisie haren wie ja nog nait.

Dou hebben ze buurman, dij wie oom Jan nuimden,vroagt om bie ons tuus veur Sunterkloas te speulen.

Ik zai t nog veur mie. Der wordt hail haard aan deure belt. Mien pa gaait deure open doun en mien lutje bruir zit stokstief op baanke. Doar komt Sunterkloas koamer in. Hai het n meroakels mooie board, ik kin hoast nait zain dat buurman is.

Mien lutje bruir kiekt noar hom, glidt van baanke òf en zegt: dat is Sunterkloas nait, dat is oom Jan.

(Tineke Blaakmeer)

Ome Loeks

2010-12-05T19:54:00.005+01:00

In het winkelcentrum spelen de drie mannen. Eentje heeft een gigantische balalaika, de anderen bespelen kleinere snaarinstrumenten. Meestal is het Russische muziek, maar vandaag hoor ik ze tot mijn verbazing "Peerd van Ome Loeks" spelen. Ik houd een moment mijn pas in. Zal ik ze vragen hoe ze aan het Groningse liedje komen? Nee, ze zijn al weer verder en spelen een passend Sinterklaasliedje. Pas als ik de hoek om ben en in gedachten het lied zing

Guster nog goud gezond, sluig nog mit steert in t rond; Peerd van Ome Loeks is dood, Hailemoal dood! Hadden z' hom moar vreten geven, Was e wel in leven bleven.

terwijl ik in gedachten het liedje zing, begint het ineens te dagen:

De mannen speelden geen Peerd van Ome Loeks. Ze speelden Daar wordt aan de deur geklopt!

My darling Clementine

2010-12-04T18:41:00.007+01:00

Er ligt al een pak sneeuw en het wordt alleen maar erger. Het is een landerige zaterdag. Ik begin met het maken van een proefwerk voor de brugklas. Een vraag over een grafiek bij de dollarkoers. We drinken koffie. Het is elf uur. Het sneeuwen wordt minder. Ik doe een boodschap bij de buurtsuper. Op de terugweg passeer ik de postbode, die zich met moeite per fiets een weg door de blubber baant.

Met de aangeschafte eieren en een restje nasi goreng van gisteren maak ik in de koekenpan een hartige lunch. Het smaakt naar meer, naar veel meer, maar we zijn al dik genoeg.

We lezen wat. Tegen een uur of drie krijg ik zin om iets te zien, het maakt niet zo heel veel uit wat precies. Ik haal My darling Clementine uit de kast en duw het zilveren schijfje in het zwarte apparaat. Ik bezit de dvd, maar de film heb ik nog nooit gezien.

Wat volgt is verbluffend. Ik dacht dat ik met Young Mr. Lincoln, Stagecoach en The Searchers het beste van John Ford wel gezien had, maar dit slaat werkelijk alles. My darling Clementine is een verblijdend en uiterst subtiel meesterwerk.

Waarover later meer. Ondertussen is het donker. Het sneeuwt niet meer. Morgen is er dooi.

Scheisse. Oh, dubbel scheisse, proefwerkvraag verraden!

Herinnering

2010-12-03T23:33:00.000+01:00

Op mijn voorlaatste blogje kreeg ik tot nog toe elf reacties. De kortste en (daarom?) mooiste was van Pien. Zij schreef naar aanleiding van het verhaal over de herkenning van kubus en bol:

"de herinnering zit in zijn handen, niet in zijn hoofd."

Deze prachtige opmerking roept allerlei associaties op. De meest persoonlijke is die van het kostershuis in Vries waar mijn toenmalige echtgenote en ik na een jaar of twee terugkeerden om er opnieuw te gaan wonen. We beklommen de trap naar de eerste verdieping. De trap was zo vertrouwd alsof we haar een kwartier geleden nog bestegen. De herinnering was niet zozeer van ons, als wel van onze benen. Spierherinnering, dat was het. Inderdaad, herinnering is niet persé iets van de geest.

Volgens Ben Okri hebben in Nigeria ook plaatsen een herinnering. Het verklaart misschien waarom een landschap schuldig kan zijn, zoals op vele plekken in Polen. Poëzie is soms meer waar dan rechtdoor denken.

Niettemin, de traditie is eensgezind: kennis is een overtuiging die gerechtvaardigd is en waar. Het zij zo. Maar misschien is kennis ook iets van het lijf.

Lekker ballen

2010-12-02T19:59:00.004+01:00

Bij de buitendeur beukt een jongetje uit klas twee een brugger in elkaar. Ik slaak een kreet en trek aan jasjes. Waar zijn we mee bezig? Nou, hij gooide een sneeuwbal naar mijn hoofd. Ik kijk de tweede klasser meewarig aan: daar hebben ze daarboven die sneeuw voor uitgevonden malloot.

Even later fiets ik in volledige verpakking langs de nog steeds rondhangende mannetjes. Eentje, een klasgenoot van de beuker, citeert mijn milde cynisme en gooit. Mis. Ik grijns.

In de Copernicusstraat passeer ik moeizaam fietsend door de vergelende witte blubber het speeltuintje. Twee kleintjes vragen voorbijgangers om toestemming: "Dag meneer, mogen we gooien?" "Dag mevrouw, mogen we gooien?"

Winterpret, cultuur en beschaving.

Molyneux

2010-12-01T23:15:00.007+01:00

Neem Henk. Henk is blind geboren. Sinds jaar en dag beweegt Henk zich met groot gemak door zijn dagelijkse werkelijkheid. Zijn vermogen om te horen, voelen, ruiken en proeven is meer dan vermaard, al dertig jaar.

Op een mooie winterochtend glijdt Henk op het beijzelde trottoir onderuit en valt hard op zijn achterhoofd. Er knapt daar iets. Daar verschuift iets. En dan gaat het licht aan. Pang. Pijn! Henk knijpt zijn ogen stijf dicht. Het duurt uren voordat hij zijn ogen langer dan een fractie van een seconde durft te openen. Henk gaat een beetje zien.

Henk was altijd al een liefhebber van geometrische vormen. Eindeloos kon hij met zijn handen de mooiste regelmatige voorwerpen aftasten. Henk heeft een voorkeur voor de eindeloze structuur van de bol, maar ook de plotselinge hoekigheid van de kubus kan op zijn instemming rekenen.

En daar zit hij nu. Het is dag drie van zijn leven als ziener. Kijk, hebben ze tegen Henk gezegd, daar op die tafel liggen ze, de kubus en de bol. Henk steekt onwillekeurig zijn hand uit. Nee, niet doen Henk, kijken doe je met je oogjes.

Henk kijkt. Wat ziet hij? Weet Henk welke van de twee de bol is en welke de kubus?

Berijpt

2010-11-30T22:10:00.003+01:00

Bij Baard zetten we de auto aan de kant en kuieren door het licht berijpte land. Het is koud. We spreken over het leven. Voorbij Baard lopen we langs de Bolswardervaart. Het is elfstedenparcours. Het vriest een beetje en Nederland krijgt koorts.

Een dag later is in de schaduw ook het veld van Rotterdam berijpt. Wij zitten in de zon en zien hoe een koppeltje duiven heen en weer vliegt over het gras. Regelmatig strijken ze neer, bij voorkeur op het ontdooide deel. Dan komen er benen, of een bal, en stijgen ze weer op, zoekend naar een rustiger plekje. De eerste helft tel ik er negen. Na de rust is er eentje geblesseerd in de kleedkamer achtergebleven. Duiven worden niet gewisseld.

Verbluffend

2010-11-29T23:04:00.001+01:00

Bekijk de video in andere formaten.

Rancière lezen

2010-11-27T23:40:00.001+01:00

In de trein naar het Noorden probeer ik een verstandig man te worden. Van de boeken in mijn bagage kies ik het kleinste, om mee te beginnen. Ik houd het boekje een pagina of twintig vol en besluit dan dat het er gewoon niet inzit, een verstandig man worden.

Een willekeurig voorbeeld van mijn deprimerende lectuur:

De fabel waarmee de cinema zijn waarheid onthult, wordt onttrokken aan de verhalen die op het scherm worden verteld

Dat smaakt naar meer:

deze pracht van het onbetekenende kon op haar beurt slechts verwezenlijkt worden in de ruimte die is uitgespaard in het hart van de representatieve logica

Er wordt een fabel onttrokken aan verhalen en een ruimte uitgespaard in een logica. Juist ja. Het gekke is dat ik het sterke gevoel heb dat hier twee keer hetzelfde wordt gezegd, al heb ik geen flauw idee waar het over gaat. Met enige overdrijving zou je het ook als volgt kunnen formuleren:

Er wordt een darmpoliep versmolten aan de horizon en een driehoek gelouterd in de ochtendzon

Ik noem maar iets. Nee, dat is te begrijpelijk.

Landschap

2010-11-26T23:52:00.005+01:00

Vaak heb ik gedroomd over een landschap achter het straatje waar ik geboren en getogen ben. Aan de overkant van de weg loopt een breed pad een licht heuvelend terrein in. Na een paar honderd meter maakt het pad een bocht naar links. De lage heuvels, niet meer dan een meter hoog, maken plaats voor een vlakte met hier en daar water. Dan buigt het pad weer naar rechts en begint het landschap echt te heuvelen.

Vaak stopte mijn verkenning van het land temidden van deze heuvels. Soms ging ik verder en ontdekte vlak achter de heuvels een onbekend deel van het dorp, modern, met veel metaal in de strakke gevelpartijen.

Lag het landschap misschien aan de overkant van de Angelsloërdijk, alwaar het Oude Ziekenhuis stond te verkommeren tussen het wassende groen, in afwachting van de slopershamer? We dwaalden er rond alsof het allemaal van ons was. De grote ramen van de barakken van het Ziekenhuis vielen rinkelend aan diggelen.

Al jaren droom ik niet meer van het landschap. Waarom niet? Wat is er veranderd?

Paranormaal

2010-11-25T23:47:00.003+01:00

Bij P & W zit een paranormaal begaafde mevrouw. Er zit ook een wetenschapsfilosoof. De filosoof begint met het maken van een verwijt. De mevrouw onderbreekt hem en zegt: "dat is niet waar."

"Je weet helemaal niet wat ik wilde zeggen", zegt de filosoof.

"Dat weet ik wel", zegt de paranormaal begaafde mevrouw.

Humor voor te lachen!

De Kwestie

2010-11-25T22:33:00.003+01:00

En dan weer terug naar de banaliteit van alledag. Nieuwsuur vult bijna de hele uitzending met de zogenaamde kwestie Brinkman. Begrijp me goed, mijn afkeer van de mallotige partij in kwestie is onveranderlijk groot.

Echter.
Maar.

Natuurlijk, al had hij niet teveel gedronken, die Brinkman was wel erg stout, tien jaar geleden. Slokje op, lichtjes uit, racen door de bebouwde kom. Nee, een veroordeling kreeg hij niet. Het bleef bij een schikking. Niet echt netjes voor een politieman.

Bent u ergens voor veroordeeld, vroeg het programma P & W gisteravond. Nee, antwoordde Hero geheel naar waarheid.

Er bestaat een proces-verbaal. Nou nou, de televisiestudio is te klein. Buiten vriest het en binnen bloeien de komkommers.

Tien jaar geleden.

Give the man a break!

Yad Vashem

2010-11-25T19:44:00.002+01:00

De uitreiking zelf bestaat uit een toespraak en een handeling. De handeling, het uitreiken van de penning, gaat bijna ongemerkt. De toespraak gaat ook ongemerkt, want er is geen woord van te verstaan. Het is ook niet zozeer een toespraak als een handeling op zich, misschien zelfs de eigenlijke handeling.

De toespraak is een ritueel. Het ritueel is een geheim, zoals het hoort. Waar gaat het ritueel over? Geen flauw idee. Is het ritueel belangrijk? Maar natuurlijk. Sterker nog, het ritueel is van levensbelang!

De combinatie van geheim en van belang is ontroerend. Want achter het geheim schuilt iets dat zowel bekend als ongenaakbaar is. Er gebeurt hier iets belangrijks. Je moet er bijna van huilen zo erg en zo mooi is het.

Liquidatie

2010-11-24T18:37:00.006+01:00

Na afloop loop ik haar toevallig tegen het lijf. Ik geef haar en hand en stel me voor. Truus Oversteegen, zevenentachtig jaar oud, wil graag een praatje maken. Ik zeg dat ik haar nuchterheid bijzonder vind. Ja, zegt ze, je moet het een beetje met humor brengen. Truus schoot lang geleden mensen dood.

Vandaag werd aan de ouders van Hannie Schaft, bekend als het meisje met het rode haar, postuum de Yad Vashem penning uitgereikt. In de oorlog redden vader en moeder Schaft het leven van een joodse onderduikster. Hun namen worden opgenomen in het register van de rechtvaardigen onder de volken.

Rond de plechtigheid heeft het Museon een programma geregeld waarin Truus, vriendin van Hannie Schaft, een belangrijke rol speelt. Ze benadrukt dat ze in de oorlog geen mensen liquideerde vanwege hun politieke overtuiging, maar vanwege het feit dat ze verraders waren en dus een gevaar vormden. Ze vertelt het niet verontschuldigend maar feitelijk. Truus is veel te oud geworden om zich nog ergens voor te verontschuldigen. En toch.

Ik schud de hand van een vrouw die mannen doodschoot. Ik schud de hand die schoot.

Cassettedeck

2010-11-22T23:33:00.003+01:00

Het woord alleen al maakt op een wat neerbuigende manier weemoedig. Het apparaat verscheen in de jaren zeventig en had dus eigenlijk kasettedek moeten heten. Maar het kreeg een deftige spelling. Ten onrechte: als er één apparaat is waaraan alle deftigheid volkomen vreemd is, dan is het wel het cassettedeck.

Vandaag heb ik het verwijderd. Het deed het al een tijdje niet goed meer en dat we dat hebben ontdekt is een wonder. Weg ermee. De tweede jeugd waarvan de platenspeler momenteel geniet is voor het cassettedeck niet weggelegd. Opnemen gaat tegenwoordig digitaal en de wedstrijd wie het mooiste af kan spelen gaat voor magnetische media reddeloos verloren.

En toch. Er is één eigenschap van de tape die nog niet is verbeterd, in tegendeel. Wanneer je snel verschillende fragmenten wilt laten zien of horen, heb je meer aan een videoband dan aan een dvd, meer aan een cassette dan aan een cd.

Willem Barnard

2010-11-21T20:50:00.003+01:00

Willem Barnard is dood. Negentig jaar oud. Normaal orthodoxe kerkgangers kennen hem uit het liedboek. Wie niet protestanterig is kent hem wellicht als de dichter Guillaume van der Graft, van wie ik eerder al het beroemde vragenderwijs overnam. Hier is een andere proeve van een te onbekend gebleven dichterschap:

Een woordbeest uit een warm land

Een woordbeest ben ik, gewoon een woordbeest,
ik weet niets maar het wordt licht in mij,
vroeg aan mijn oor vult de dag zich met water,
ik lig daar vol landschap rondomheen.

Er gaan dagen voorbij, er gaan nachten onder,
het voorbijgaande drama van de maan,
wat het krimpen betreft en het wijder worden,
wakker en water en woord en glas,

gras om de blijdschap, kringsgewijze,
er lopen ook vogels uit een warm land,
heel lang gebekt en ontstelt en onschuldig,
woordelijk wonderlijk ziel en al.

Herengracht

2010-11-21T10:13:00.003+01:00

Aan de overkant van de gracht rijdt een bierfiets. Acht mannen zitten aan een tafel met hun benen te wapperen, ondertussen luid kwetterend. Het schuift over de gracht en ziet er net zo mal uit als het klinkt. Op de zijkant staat een webadres uit Engeland: beerbike.co.uk.

Wij komen niet voor bier en we komen zeker niet fietsen. Het is weer jenevertijd. Marijns vrjaardag is terug in Amsterdam, na uitstapjes in Antwerpen, Dordrecht en Schiedam. We drinken ooievaar, uit hele kleine glaasjes.

Eerder koop ik boeken bij de ramsj van Scheltema en loop ik over de gracht. Als altijd probeer ik een minuut of tien een hekel te hebben aan Amsterdam. Vandaag is dat extra kansloos: het herfstige middaglicht zet de Herengracht in vuur en vlam.

Wat een mooie stad is dit toch.

Ben je nou helemaal

2010-11-18T23:40:00.004+01:00

Ik heb tot nog toe altijd geweigerd om te reageren op de rabiate onzin die collega Verhoeven meende te moeten debiteren in reactie op mijn vrolijke politieke blogjes. Maar nu gaat hij te ver. Verhoeven schrijft:

Voor alles zijn het de linkse partijen, beleidsmakers, intellectuelen, journalisten, columnisten en activisten geweest die de meest fanatieke en dogmatische pleitbezorgers waren van de massa-immigratie en de multiculturele samenleving, en die decennialang stelselmatig iedere zakelijke en inhoudelijke discussie op dit gebied hebben getorpedeerd en getaboeïseerd. Het gaat bij de term ‘Linkse Kerk’ dan ook niet zozeer om het aantal zetels dat de linkse partijen wel of niet hadden, maar om het morele en pseudo-intellectuele terrorisme waarmee de linkse predikers en inquisiteurs voortdurend de critici van hun multiculturele heilstaat hebben bestreden, door hen weg te zetten als vreemdelingenhaters, racisten, fascisten, nazi’s en beschavingsloze Untermenschen (toen dat onvoldoende hielp, werd ook fysiek geweld niet langer geschuwd).

Ik zie af van commentaar op de volstrekt overspannen retoriek en de constante hyperbolische figuren. Dat lukt me zelfs bij de term 'pseudo-intellectueel terrorisme'. Dat is een dubbele belediging en daarom kan ik er een beetje om glimlachen.

Maar wat Verhoeven hier met droge ogen suggereert is dat links, linkse partijen, hun pseudo-intellectuelen, ik dus, fysiek geweld niet schuwen.

Chuck Norris

2010-11-17T23:37:00.004+01:00

Dankzij Artem uit 2D vond ik vandaag een soort paasei in de zoekmachine google. Het is een klein grapje, goed voor een lichte grijns. Fascinerend is vooral dat het bestaat. Zouden er meer van dit soort verrassinkjes verstopt zitten in de eindeloze infotheek die google heet?

Hier is het grapje: Wanneer je in google zoekt via de term "google chuck norris" en vervolgens klinkt op de optie 'doe een gok', krijg je de volgende melding:

Google won't search for Chuck Norris because it knows you don't find Chuck Norris, he finds you.

Grijns.

Klaar over

2010-11-16T21:44:00.002+01:00

Op de wandeling van huis naar school moest ik vroeger vier keer een weg oversteken. Dichtbij huis lag de drukste overgang, zonder zebrapad. Dichterbij school was er zelden een kip op de weg. Onze school had dan ook geen klaar overs.

Nu ik er nog eens over nadenk rijst de vraag of ik eigenlijk ooit gebruik heb gemaakt van de veiligheid die de klaar overs bieden. Ik denk het niet. Misschien is dat de reden dat ik zo verbaasd was dat ze nog bestaan. Gewoon vandaag, echte klaar overs, in een geel hesje en met zo'n pannekoek stoer boven het kleine hoofd geheven. In de Vlierboomstraat.

Stoppen voor kinderen, voet aan de grond. Allang uitgestorven en springlevend. Licht ontroerde verbazing.

It tied the room together

2010-11-16T00:07:00.000+01:00

Gelezen op de website van de NOS:

ik sta volledig achter het hard optreden tegen eigenaars van bewoners die de behoefte van hun hond niet opruimen.
erik lucassen moet dan ook in de tweede kamer blijven om te zorgen dat hier eindelijk een eind aan wordt gemaakt en wettelijk een strenge aanpak wordt ingevoerd!

Eigenaars van bewoners, die kunnen inderdaad niet hard genoeg worden aangepakt.

Eindelijk wordt er iets aan gedaan, aan die kakkedorussen. Het populistische sleutelwoord is eindelijk. Het krijgt een bijna evangelische lading: tot nog toe maakte de politiek er een puinhoop van, maar nu is de verlossing nabij. Vroeger was de linkse kerk aan de macht. Rechtse partijen als het CDA en de VVD, nooit mochten ze regeren van de nare linksmensen. Decennia lang stonden ze aan de kant te protesteren. Dat kwam waarschijnlijk omdat kiezers destijds nog niet mochten kiezen. Wat zegt u? Mochten ze dat wel? Dan hadden de kiezers dus ongelijk. Wat zegt u? Altijd gelijk? Misleid?

Nou, deze kiezer laat zich niet langer misleiden. Die abjecte honden-bezittende linksmensen, laten we door hun brievenbussen zeiken. Lets pee on their rug!

Into the clouds

2010-11-14T21:12:00.005+01:00

We gaan naar Vera, de poptempel van Groningen. Enigszins bezorgd over de verkrijgbaarheid van de via internet gereserveerde kaartjes onderbreken we de Mexicaanse maaltijd om ze af te halen. De beide dames aan de kassa lachen ons toe, of uit, nee toe, denken we dan maar. Nee joh, niet uitverkocht, gewoon tegen een uur of negen terugkomen.

Vlak voor negenen keren we braaf terug. Zijn we op tijd? Nou, er kunnen er nog net vier bij, zegt iemand bij de ingang. Bespeuren we een vleugje ironie? We lopen naar de zaal, waar ongeveer driehonderd mensen in kunnen. Ik tel. Het zijn er dertig.

Het podium is nog leeg. We bestellen bier. We drinken bier. Na een tijdje schuiven Robert Fischer en David Curry het podium op. Ze spelen gitaar en altviool, beide versterkt. Robert zingt.

Dat Robert zingt is het hart van de Willard Grant Conspiracy, een band die soms uit 42 leden bestaat maar vanavond slechts uit twee. Het valt tegen. Het valt bitter tegen. Robert Fischer heeft een stem van schokbeton, warm, diep, grondeloos, maar de entourage, bestaande uit een valse viool en een haperende gitaar, maakt het niet beter. Had die viool nou niet versterkt, dat had al een stuk gescheeld.

Een illusie armer rijden we door de nacht. Willemijn had Robert, ondanks alles, nog graag een handje gegeven, wat op zich wel kan bij een publiek van dertig man. Maar Robert flikkerde een doos cd's het podium op en hield het verder voor gezien zodra de laatste klank verstomde.

Dertig man. Een slecht concert. Is de prachtige band die zich de Willard Grant Conspiracy noemt nu definitief op haar retour? Waar was de witte olifant in de zaal, waar Robert Fischer het voor het laatste nummer over had?

Dat het niet goed genoeg was. En dat ze het wisten.

Herfsttoer

2010-11-13T18:00:00.004+01:00

De sneltrein naar Groningen vertrekt met een vertraging van vijf minuten uit Den Haag Centraal. Het is precies de tijdspanne van onze overstap op de boemel naar Zuidbroek. Ach, vijf minuten, dat halen ze wel in, ergens op de Veluwe, of op het meedogenloos rechte stuk van Hoogeveen naar Assen.

Vanaf Gouda rijden we stapvoets. De conducteur meldt dat er teveel treinen station Utrecht in willen. De vertraging loopt op tot bijna een kwartier.

Utrecht. De trein voor Leeuwarden wordt bijgeplaatst, nu gaan de armen uit de mouwen, blazen met dat ding. Stapvoets rijden we Utrecht uit, stapvoets door het Gooi. De intercom kraakt. De conducteur meldt dat we achter een stoptrein terecht zijn gekomen. Of hij zich verontschuldigt kunnen we niet horen. Zijn mededeling eindigt in mat gemompel. In Amersfoort is de vertraging ongeveer vijfentwintig minuten.

Ergens op de Veluwe durft de conducteur het nog één keer: we zitten nu chter de vertraagde stoptrein die over de Veluwe dwaalt. Hij mompelt nog verscheidene zinnen, maar bereiken wil hij ons al lang niet meer.

In Groningen halen we toch op het nippertje de trein naar Zuidbroek, al is het precies een uur te laat.

Impossible Germany

2010-11-11T19:38:00.005+01:00

Morgen gaan we naar Groningen, zoals zo vaak. Een mens kan niet vaak genoeg naar Groningen. In Vera speelt de Willard Grant Conspiracy, vandaar. De band van wisselende samenstelling uit Boston zagen we een paar jaar terug in de 'koninginnenach'. We werden vanaf het eerste begin van het concert totaal omvergeblazen.

De laatste keer in Groningen speelde de band Wilco in de Oosterpoort. Het magistrale nummer 'Impossible Germany' zat ongeveer op de helft van de set. Dit is wat Wilco kan, live. Het begint als een welluidend lief liedje en wanneer dat ongeveer voorbij lijkt, gaan de mannen los. Hier zijn ze op Lowlands, luister en huiver. Hoe goed is dit?

Gerhard, zeg iets!

Mythos

2010-11-10T11:19:00.004+01:00

Klas vier. Ik schrijf op het bord: filosofie begint wanneer de mythologische verklaring als ontoereikend wordt afgewezen. Het is een slorige vijfhonderd jaar voor het begin van onze jaartelling.

Flash forward. Harry vaart over de Amstel. Zijn leven lang zocht hij naar het hemelse verband. Nu hij overvaart krijgt hij antwoord. "Dit,’ zei God tegen Noach, ‘is het teken van het verbond dat ik met alle levende wezens op aarde gesloten heb"

Alle kranten drukken na het weekeinde deze foto af, meestal op de voorpagina. Wij zijn de mythologie nog niet voorbij.Sterker nog, we verlangen er hevig naar terug.

Avondmaalsgasten

2010-11-09T00:28:00.003+01:00

Huiselijke Kring, de filmclub die ik op mijn schooltje heb opgericht, boekte afgelopen week een bescheiden succes. Er kwamen tussen de veertig en vijftig mensen af op de vertoning van Rosetta, het eerste meesterwerk van de Belgische broertjes Dardenne. Veel ouders, leuk, en weinig leerlingen. Het zij zo.

Uit overwegingen van publieke relaties zouden we met Huiselijke Kring dus door moeten gaan met het draaien van redelijk recente films in kleur. Vorig jaar draaiden we alleen maar zwart-wit. Anderhalve man en een paardekop.

Maar ik wil Bergman. Ik wil Avondmaalsgasten. Bergmans Avondmaalsgasten werd gedraaid toen ik twee was. Ik heb de film de afgelopen dagen opnieuw bezocht. Er is de film, er is het script, er is een documentaire over het maken van de film, er is een prachtig dik boek over de productie van de film door Vilgot Sjöman, ja er is zelfs een roman over het maken van de film. Ik las en keek.

Wat houd ik toch ontzettend veel van Bergmans Nattvardgästerna.

Stationair

2010-11-08T19:25:00.002+01:00

In de lerarenkamer zitten de docenten ANW achter een nogal ouderwetse computer. Op het scherm prijkt een foto van de aarde. Het is één van de eerste foto's waar onze planeet op is afgebeeld als een bol die vrij in de ruimte lijkt te zweven. De foto is gemaakt toen ik een jaar of acht was. De sticker van de Apollo 8-missie was één van mijn dierbaarste bezittingen.

Ton wijst op de foto en grijnst naar me: "Heb jij er wel eens bij nagedacht dat de aarde vanaf de maan op een vaste plek aan de hemel staat?" Nee, dat heb ik niet. Ik denk na. Ton heeft gelijk. Ik stel hem voor om er een maand naar toe te gaan, om te kijken hoe de aarde langzaam tot volle wasdom komt om daarna weer even langzaam te verdwijnen, van laatste kwartier tot nieuwe aarde, ondertussen roerloos in de lucht hangend.

Nee, niet in de lucht. Dat is nog een probleem. Als we het hebben opgelost gaan we.

En ondertussen

2010-11-06T22:07:00.003+01:00

zit ik op het web te kijken naar de uitvaart van Mulisch. En denk aan Reve: Het werk van Mulisch, is niks als vullis. Het werk van Reve, da's pas leve.

Ik denk dat Reve gelijk heeft. Harry was op zoek naar de theorie van alles, Reve meed alle theorie ten faveure van het leven.

Bloggen

2010-11-06T19:20:00.004+01:00

Op mijn drie-en-twintigste droeg ik bij een gelegenheid die me nu ontgaat een pak met een vest en een stropdas. Stugge, weinig flatteuze stof. Ik voelde me een Engelse gentleman en was bereid zo oud te blijven. Pijproker op jeugdige leeftijd blijkt opeens zeventig. Later ben ik veel jonger geworden.

Kijk, dat soort dingen. Ik heb nu bijna een week niet geblogd. Het gevoel van zonde dat gepaard gaat met al die omissie verkeert, zo blijkt, gemakkelijk in zijn tegendeel. Nee, alweer geen blogje. Er is niets te melden. Er is heel veel te melden, maar het wil geen blogje worden. Ik denk dat ik er maar mee ophoud. Het is nu ruim vier jaar. Genoeg geblogd.

Of zal ik de vijf volmaken?

Elke dag een half uurtje je Facebook account bijhouden, misschien is dat een aardige vervanging. Een mens moet toch schrijven.

Dubbel paspoort

2010-10-31T01:11:00.004+02:00

Afgelopen zomer, Fort Worth. Het eerste wat Leo Vroman ons vraagt is of we bij Vroman's nose zijn geweest, een rotsformatie in de vorm van de kenmerkende kokkerd. Vroman plaatst zijn neus in Texas, ergens in de buurt van Albany. Nee, zijn we niet geweest.

Het internet kent inderdaad een geologische formatie die luistert naar de naam Vroman's nose, maar deze ligt in de staat New York. Zou Vroman in de war zijn met zijn vorige woonplaats? Of is er in Texas inderdaad ook een geologische formatie die zijn naam draagt?

Leo Vroman laat vol trots zijn laatste productie zien. Het is een harmonicaboekje dat in een luciferdoosje past. Een kopie van het origineel heeft hij gisteren voltooid en opgestuurd naar het verre vaderland. Ik blader door het origineel. Het zijn vooral tekeningen, met een beetje tekst.

Later staan we voor het raam van zijn studeerkamer. Daar, vlakbij, staat de nieuwe "high rise" die hij beschrijft in zijn herfstdagboek. Het gebouw schittert in de avondlucht. Verderop rijst de skyline van het centrum. Het is mooi. "Ja", zegt Vroman, "het is mooi."

Leo Vroman is Nederlander en Amerikaan.

Halloween

2010-10-30T13:02:00.003+02:00

Robert belt: "Volgens mij vinden jullie het leuk om te weten dat ik vanavond naar een Halloween feestje ga."

Nou, zolang ik er zelf niet heen hoef heb ik inderdaad geen bezwaar, maar wat is daar leuk aan?

"Dat ik verkleed ga als Dexter. Ik heb een gereedschapsrol bij me met allerlei messen en scherpe tangetjes. Tijdens de voorbereiding kreeg ik bijna zin om ze daadwerkelijk op iemand uit te proberen. Zo werkt dat blijkbaar"

Ja, nu ben ik geamuseerd. Robert en ik bespreken het verlangen om andere mensen aan stukjes te zagen. We concluderen dat we voor de echte zware misdaad te lui en te slordig zijn. Dat klinische van Dexter, dat nauwgezet opruimen en schoonmaken. Nee, wij zouden een bloedbad achterlaten.

Robert en ik giechelen als zesjarige deurtjebellers. Leve de verdorven geest!

Filosoof

2010-10-29T23:14:00.005+02:00

Uit een kast op school komen cadeautjes tevoorschijn voor de nieuwe docent filosofie. De kast heeft een maand of wat klem gestaan vanwege een onduidelijke verbouwing. De docent filosofie is tevens uw nederige scribent.

Fijn, een paar nuttige boeken, waaronder eentje van Roger Scruton (veel beter gaat het niet worden) en een stapel exemplaren van het vaderlandse Filosofie Magazine. Ik heb het wel eens los gekocht en vond het eigenlijk helemaal nul komma niks. Filosofie voor de bühne. Mooie bloemen voor de vensterbank. Makkelijk, lelijk. Sanseveria's.

Ik blader door de stapel tijdschriften. Af en toe staat er iets heel aardigs in, maar over het algemeen probeert het tijdschrift vooral hip te zijn. Of hoe heet dat? Gaaf, cool, onwijs, retekicken. Tja.

Wat me opeens opvalt is dat werkelijk iedereen die in dit blad een halve scheet laat, wordt aangekondigd als filosoof. Tsjonge jonge, indrukwekkend hoor. Ik krijg nog liever driedaagse koorts dan dat ik mezelf filosoof ga noemen. Natuurlijk, wie zegt dat hij alleen weet dat hij niets weet, is misschien vooral een arrogante kwast, maar toch.

Cornelis Verhoeven, misschien de grootste filosoof die ons vaderlandje de afgelopen eeuw heeft voortgebracht, aarzelde zijn leven lang om zijn bespiegelingen filosofisch te noemen. Teveel pretentie.