dinsdag, februari 27, 2007

Vijf wegen

Religie is allereerst een sociale activiteit en slechts in afgeleide zin een rationele onderneming. In zijn recente bestseller ‘The God delusion’ valt Richard Dawkins beide aan. Laten we eerst maar eens focussen op het denkspel, daar heb ik tenslotte toevallig voor doorgeleerd, al is het lang geleden. Bij een eerste diagonale lezing valt op dat Dawkins zich niet wenst te houden aan het intellectuele uitgangspunt van mijn leermeester Huib Hubbeling, dat luidt “Maak de positie die je wilt aanvallen eerst zo sterk mogelijk”, oftewel: verbeter je tegenstander voor je hem verplettert. In zijn hoofdstuk over de godsbewijzen van Thomas van Aquino doet Dawkins, uit onkunde waarschijnlijk, het omgekeerde. Hij poneert de ‘godsbewijzen’ van Thomas als godsbewijzen. Dawkins had beter moeten weten.
Wat zegt Thomas precies in zijn zogenaamde godsbewijzen? De tweede quaestio van Thomas’ ‘Summa Theologia’ behandelt de vraag of God bestaat (de Deo, an Deus sit), en behelst onder andere de befaamde bewijzen, de vijf wegen. Resultaat van de quaestio is niets meer dan de wetenschap dat een bepaald iets bestaat, met nadruk op 'dat'. Thomas geeft zelf aan dat de vraag 'wat' datgene dat bestaat precies is na de toepassing van de vijf bewijzen openblijft. Het resultaat van de godsbewijzen, die in de secundaire literatuur over Thomas' godsleer onevenredig veel aandacht krijgen, blijkt bijzonder mager. Ze zeggen niets over de vraag 'quid sit Deus', wat God is, en daarmee zeggen ze strikt genomen helemaal niets over God. In God vallen namelijk volgens Thomas het 'dat' van het zijn en het 'hoe' van het zijn samen, oftewel, er is volgens Thomas in God geen onderscheid tussen 'esse' en 'essentia', tussen zijn en wezen. Aangezien het 'wat' van God, de Goddelijke essentie, in de vijf bewijzen op geen enkele manier aan de orde is, moet uit de identificatie van Gods ‘zijn’ en ‘essentie’ volgen dat ook over Gods 'Esse' in feite niets gezegd wordt. Thomas geeft expliciet aan dat de bewijzen in strikte zin niet op het bestaan van God betrekking hebben; In het vierde artikel van quaestio 3 stelt hij dat we, waar het gaat om 'bestaan' in de zin van de 'bestaansakt' (actum essendi), geen kennis kunnen hebben van God's bestaan. Hadden we dat wel, dan kenden we, uitgaande van de identificatie van ‘esse’ en ‘essentia’ in God ook God's essentie, en dat is binnen het godsbeeld dat Thomas er op nahoudt onmogelijk. De bewijzen zijn, binnen Thomas’ eigen denksysteem, op hun best verwijzingen en fungeren vooral als een indicatie voor de transcendentie Gods. Oftewel, voor Thomas zijn de bewijzen op geen enkele manier bewijs. Dawkins vecht met windmolens, en dat had hij kunnen weten.
Dit alles is wellicht ‘mere sophistry’. Accoord, maar als je het serieus neemt neem je het serieus. Je hoeft niet heel erg diep te lezen om bovenstaand gegeven tegen te komen. Dawkins doet het voorkomen alsof Thomas een bewijs pretendeert te leveren voor het bestaan van God. Dat is aantoonbaar onjuist. Helaas, zijn kennis van de ‘vijf wegen’ is op zijn best uit derde hand. Dat geeft te denken voor de rest van zijn boek. Jammer hoor. Een doorslaggevend bewijs voor de juistheid van het atheisme zou me best goed uitkomen. Maar bewijzen dat iets niet bestaat is nu eenmaal logisch veel ingewikkelder dan bewijzen dat iets wel bestaat, de wiskunde even daargelaten. Ik lees nog maar even door, wellicht komt er wat beters.

5 Comments:

Blogger ninest123 Ninest said...

ninest123 10.07
michael kors outlet online, polo ralph lauren outlet online, michael kors outlet online, michael kors outlet store, christian louboutin shoes, oakley sunglasses, burberry handbags, louis vuitton outlet, burberry outlet, oakley sunglasses wholesale, christian louboutin outlet, longchamp outlet, nike air max, prada outlet, louis vuitton, michael kors outlet, replica watches, tiffany jewelry, oakley sunglasses, louis vuitton outlet, nike air max, nike outlet, uggs outlet, polo outlet, nike free, ugg boots, ray ban sunglasses, oakley sunglasses, louis vuitton outlet, michael kors outlet online, replica watches, ugg boots, uggs outlet, uggs on sale, louis vuitton, tiffany and co, christian louboutin, jordan shoes, christian louboutin uk, kate spade outlet, tory burch outlet, michael kors outlet, chanel handbags, longchamp outlet, prada handbags, longchamp outlet, ray ban sunglasses, ray ban sunglasses

2:48 a.m.  
Blogger ninest123 Ninest said...

nike air max uk, longchamp pas cher, hollister pas cher, abercrombie and fitch uk, michael kors, kate spade, nike blazer pas cher, nike air force, converse pas cher, polo lacoste, nike free uk, coach purses, nike tn, nike roshe, hogan outlet, north face uk, coach outlet store online, new balance, burberry pas cher, timberland pas cher, true religion outlet, louboutin pas cher, jordan pas cher, sac longchamp pas cher, mulberry uk, hollister uk, ray ban uk, vans pas cher, nike air max, lululemon canada, ray ban pas cher, guess pas cher, sac vanessa bruno, oakley pas cher, michael kors, sac hermes, coach outlet, nike roshe run uk, polo ralph lauren, ralph lauren uk, true religion jeans, coach outlet, nike air max uk, true religion outlet, michael kors outlet, nike free run, air max, north face, true religion outlet, michael kors pas cher

2:53 a.m.  
Blogger ninest123 Ninest said...

hollister, soccer shoes, insanity workout, vans outlet, mcm handbags, instyler, hollister clothing, babyliss, beats by dre, ghd hair, celine handbags, north face outlet, nike roshe run, longchamp uk, asics running shoes, hollister, nike huaraches, vans, new balance shoes, oakley, gucci, baseball bats, soccer jerseys, ralph lauren, wedding dresses, converse outlet, valentino shoes, nike trainers uk, herve leger, nike air max, ray ban, chi flat iron, bottega veneta, giuseppe zanotti outlet, nike air max, mont blanc pens, converse, hermes belt, timberland boots, abercrombie and fitch, reebok outlet, p90x workout, ferragamo shoes, iphone 6 cases, louboutin, lululemon, north face outlet, nfl jerseys, jimmy choo outlet, mac cosmetics, gucci handbags, cheap oakley sunglasses

2:56 a.m.  
Blogger ninest123 Ninest said...

toms shoes, juicy couture outlet, canada goose, moncler outlet, moncler uk, louis vuitton, canada goose jackets, canada goose outlet, swarovski, michael kors handbags, ugg, louis vuitton, louis vuitton, moncler, ugg pas cher, moncler, canada goose outlet, lancel, karen millen uk, barbour, juicy couture outlet, pandora charms, canada goose, barbour uk, doudoune moncler, ugg,ugg australia,ugg italia, moncler, swarovski crystal, montre pas cher, canada goose outlet, louis vuitton, michael kors outlet, replica watches, canada goose uk, hollister, ugg uk, links of london, supra shoes, moncler outlet, doke gabbana, pandora jewelry, louis vuitton, moncler, pandora jewelry, marc jacobs, ugg,uggs,uggs canada, canada goose, thomas sabo, michael kors outlet online, pandora uk, wedding dresses, coach outlet
ninest123 10.07

2:59 a.m.  
Blogger Minko Chen said...

louis vuitton handbags
camisetas futbol baratas
ferragamo outlet
nfl jersey wholesale
polo shirts
michael kors outlet online
louis vuitton,borse louis vuitton,louis vuitton sito ufficiale,louis vuitton outlet
lebron shoes
michael kors outlet online
michael kors outlet
the north face outlet
nike outlet store
true religion canada
michael kors outlet online
louis vuitton handbags outlet
timberland shoes
michael kors handbags outlet
chanel outlet store
ray-ban sunglasses
michael kors outlet
1209minko

4:55 a.m.  

Een reactie plaatsen

<< Home