vrijdag, december 17, 2010

Geertgen


Gewoontegetrouw bestaat de kerstwijding uit een plaatje met een praatje. Vandaag gaat het over Johannes de Doper. De plaatjes komen uit Italië, dat spreekt. Maar terwijl het koortje van Otto zingt staat er geruime tijd een nogal boerse Johannes op het scherm. Ik kijk er langdurig naar. Het is prachtig. Dit is geen mediterraan plaatje, dit moet een Duitse Johannes zijn.

Na afloop vraag ik Hans, de organisator van de plaatjes, wie die Duitser is. Ik ken dat schilderij. Hans lacht. Het is geen Duitser, het is onze eigen Geertgen tot Sint Jans, gewoon uit Haarlem. Nou ja, ongeveer goed. Haarlem, Hannover, wat scheelt het?

Thuisgekomen blader ik door het enige boek dat ik over Geertgen bezit, het in de Palet serie uitgegeven boekje dat in een onbekend maar lang vervlogen jaar geschreven werd door een zekere W. Vogelsang. En ik lees hoe mooi er vroeger over kunst geschreven werd, hoe liefdevol en gedetailleerd:
Een juweel van schildering en tegelijk van gaafheid - daarentegen uit de late periode, naar 't schijnt - besluit de reeks der kleine schilderijen, waar Geertgen de beschouwer op vergast: de in de eenzaamheid mediterende Johannes de Dooper. In de eenzaamheid, want er is geen woestijn te bekennen om dien in de diepste gedachten verzonken asceet in zijn wijde bruine pij, die een sterk blauwen lakenschen lap, als mantel achteloos om zijn schouder heeft gelegd. Hij zit en staart en peinst; het bleeke gezicht met den langen neus, den dichten haardos en den recht langs den wangen geknipte baard, leunt tegen de magere rechterhand. De linker, waarvan de vingers ietwat schijnen te bewegen, rust op de dij: - de eene groote, naakte, platte voet aan het tengere been wrijft zacht over den anderen. Verzonkenheid is niet sterker uit te drukken, maar ook niet edeler te encadreeren dan in dit klare, welige landschap van een nazomer; golvende, grazige heuvelen, fijn geteekende kruiden en schaduwrijk geboomte, waar een vlucht donkere vogels haar slanke ellips rijgt in de lichte lucht. Men kan zich in dit landschap, dat een en al stemming is, uren lang verdiepen, het altijd weer bezien, het altijd weer ondergaan. Als de "const van landtschap maken" van Haarlem is uitgegaan, zoals van Mander wil, dan stamt zij eerst af van dit verheven kleinood van Hollandsche schilderkunst.
Goed kijken is een kunst. Waar hangt dit doek? Ik wil het zien.

9 Comments:

Anonymous Jaap said...

Wat moet dat ene lam daar? Moet haast wel het Lam Gods zijn, dat in mensengedaante door Johannes gedoopt gaat worden. Of is dat net gebeurt en bepeinst de doper hier het lot dat zijn dopeling wacht?

Hier zal toch wel wat over geschreven zijn door een of andere kunsttoelichter?

1:03 a.m.  
Anonymous Jaap said...

oeps! ik bedoel 'gebeurd'. Sorry.

1:04 a.m.  
Anonymous Gerhard Binkhorst said...

Gemäldegalerie der staatlichen Museen te Berlijn, ook daar kun je veel takken met sneeuw en ongetwijfeld veel Brahms horen,


Gerhard

2:05 p.m.  
Blogger Frank Blaakmeer said...

Dag broer. Dat lam is denk ik een iconografische gewoonte zonder implicatie voor de temporele orde van het verhaal. De beroemde frase "lam gods" komt buiten het boek der Openbaringen alleen voor in het Johannesevangelie: "De volgende dag zag hij Jezus tot zich komen en zeide: Zie, het lam Gods, dat de zonde der wereld wegneemt." Vandaar.

11:53 p.m.  
Blogger ninest123 Ninest said...

ninest123 11.12
vanessa bruno, new balance pas cher, nike free, air max, nike air max, nike blazer, true religion outlet, hogan outlet, louboutin, ray ban sunglasses, michael kors, hollister, nike tn, longchamp, coach factory outlet, air max pas cher, nike free pas cher, true religion outlet, hollister, longchamp, sac guess, vans pas cher, polo lacoste, michael kors uk, michael kors pas cher, abercrombie and fitch, true religion jeans, sac hermes, air max, polo ralph lauren, north face, mulberry, ralph lauren, nike roshe run pas cher, timberland, ray ban pas cher, nike air force, nike trainers, michael kors outlet, coach purses, north face, air jordan, nike roshe, true religion jeans, converse pas cher, oakley pas cher, lululemon outlet online, nike huaraches, coach outlet store online, sac burberry, sac longchamp pas cher

7:06 a.m.  
Blogger ninest123 Ninest said...

louboutin shoes, burberry outlet, tiffany and co, tiffany and co, jordan shoes, uggs outlet, chanel handbags, louis vuitton handbags, gucci outlet, nike free, louboutin outlet, prada outlet, ugg boots clearance, michael kors outlet, michael kors outlet online sale, air max, ray ban sunglasses, christian louboutin, uggs, louis vuitton outlet stores, air max, cheap uggs, ray ban sunglasses, michael kors outlet, replica watches, louis vuitton outlet, michael kors outlet, longchamp handbags, oakley sunglasses, ray ban sunglasses, nike shoes, polo ralph lauren, louis vuitton, oakley sunglasses, polo ralph lauren outlet, oakley sunglasses cheap, ugg outlet, cheap oakley sunglasses, prada handbags, tory burch outlet, louis vuitton outlet, michael kors outlet, michael kors outlet, rolex watches, longchamp handbags, burberry outlet, louboutin, longchamp outlet, oakley sunglasses

7:13 a.m.  
Blogger ninest123 Ninest said...

montre homme, ugg boots, marc jacobs, moncler, michael kors handbags, moncler, canada goose, barbour, swarovski crystal, doke gabbana, pandora charms, rolex watches, sac louis vuitton, links of london, moncler, louis vuitton, michael kors outlet online, supra shoes, converse shoes, ugg pas cher, louis vuitton uk, pandora jewelry, coach outlet store online, moncler, sac lancel, sac louis vuitton, canada goose jackets, canada goose outlet, pandora jewelry, moncler, canada goose, wedding dresses, ugg, toms shoes, michael kors outlet, juicy couture outlet, louis vuitton, thomas sabo, barbour, moncler outlet, canada goose, canada goose, moncler, ugg, juicy couture, moncler, pandora charms, karen millen, canada goose, hollister, ugg, canada goose uk, swarovski

7:20 a.m.  
Blogger ninest123 Ninest said...

reebok outlet, instyler, lululemon outlet, mac cosmetics, birkin bag, gucci, celine handbags, iphone 6s cases, louboutin, iphone 6 plus cases, valentino shoes, insanity workout, hollister clothing store, soccer shoes, iphone cases, soccer jerseys, iphone 6s plus cases, asics running shoes, converse, nike roshe run, nfl jerseys, abercrombie, air max, ray ban, vans shoes, mcm handbags, jimmy choo outlet, north face outlet, s6 case, ralph lauren, p90x, vans, air max, herve leger, chi flat iron, north face jackets, ghd, timberland boots, beats by dre, oakley, wedding dresses, new balance shoes, baseball bats, bottega veneta, ipad cases, mont blanc, abercrombie and fitch, ferragamo shoes, giuseppe zanotti, iphone 5s cases, iphone 6 cases, babyliss pro
ninest123 11.12

7:29 a.m.  
Blogger Minko Chen said...

basketball shoes,basketball sneakers,lebron james shoes,sports shoes,kobe bryant shoes,kobe sneakers,nike basketball shoes,running shoes,mens sport shoes,nike shoes
babyliss flat iron
ugg boots on sale
discount oakley sunglasses
oakley,occhiali oakley,oakley italia,oakley occhiali,oakley sunglasses
supra shoes
cheap ugg boots
designer handbags,handbags outlet,cheap handbags,purses and handbags,wholesale handbags,designer bags,bags outlet,handbags wholesale,cheap purses,discount handbags,handbags sale,wholesale purses,handbags and purses,designer purses
louis vuitton bags
ralph lauren outlet
hermes outlet
valentino outlet
ray ban outlet
pandora outlet
ferragamo shoes
tiffany and co
oakley canada
woolrich outlet store
canada goose outlet
coach outlet store

6:34 a.m.  

Een reactie plaatsen

<< Home